කොරියාවේ ඔබේ විශ්වාසවන්ත මාර්ගෝපදේශකයා

අද අපි දකින කොරියාව තාක්ෂණයෙන් ඉහළට ගිය, Samsung, Hyundai, K-Pop වලින් ලෝකය දිනපු රටක්. ඒත් මේ රටේ කතාව පටන් ගන්නේ ගොඩනැගිලි හෝ කාර් වලින් නෙවෙයි — ගල් ආයුධ අතට අරගෙන කඳු අතරේ දඩයම් කළ මිනිසුන්ගෙන්.

හැම රටකටම තමන්ගේ ආරම්භය ගැන කතාවක් තියෙනවා. අපේ රටට විජය කුමාරයාගේ සහ කුවේණියගේ කතාව තියෙනවා වගේ, කොරියාවටත් තියෙනවා ලස්සන, පුදුම සහගත ආරම්භක කතාවක්. ඒ කතාවේ ඉන්නවා අහසින් බැස්ස කුමාරයෙක්, මිනිසුන් වෙන්න ආසාවෙන් හිටපු වලසෙක් සහ කොටියෙක්, ඒ වගේම කොරියාවේ පළමු රජතුමා වූ Dangun (단군).

කලින් ලිපියෙන් අපි දැක්කා Dangun කියන්නේ රජෙකුත් පූජකයෙකුත් දෙකම වුණු කෙනෙක් කියලා. ඒ කාලේ කොරියාවේ ආගමයි පාලනයයි වෙන් කරන්න බැරි තරම් එකට බැඳිලා තිබුණා. ඒත් බුද්ධ ධර්මය, කොන්ෆියුෂියස් දර්ශනය, ක්‍රිස්තියානි ආගම වගේ ලෝක ආගම් කොරියාවට එන්න ගොඩක් කලින්, කොරියානුවන් ඇදහුවේ මොනවාද?

කලින් ලිපි වලින් අපි දැක්කා Gojoseon රාජධානිය වැටුණාට පස්සේ කොරියානු භූමියේ කුඩා රාජ්‍ය ගොඩක් හැදුණු බව. ඒ රාජ්‍ය අතර අවුරුදු සිය ගණනක් බල අරගල තිබුණා. අවසානයේ ඒ අතරින් බලවත්ම රාජධානි තුනක් මතු වුණා: උතුරේ රණශූර ගොගුර්යෝ, බටහිරේ කලාවේ බැක්ජේ සහ නැගෙනහිරේ රන් රාජධානිය වූ සිල්ලා.

කලින් ලිපියෙන් අපි දැක්කා ආරම්භයේ දුර්වලම රාජධානිය වුණු සිල්ලා, බැක්ජේ සහ ගොගුර්යෝ පරාජය කරලා කොරියාව එක්සත් කළ හැටි. 👑 ඒත් කතාව එතනින් ඉවර වුණේ නැහැ! සිල්ලා දකුණේ ස්වර්ණමය යුගයක් පටන් ගද්දී, උතුරේ ගොගුර්යෝ ගේ ජනතාව නැවත නැගිට්ටා. ඔවුන් හැදුවා බල්හේ (발해 / Balhae) කියන දැවැන්ත රාජධානියක්.

ඔයා කවදාහරි හිතලා තියෙනවද මේ රටට ලෝකයම "Korea" කියන්නේ ඇයි කියලා? කොරියානුවන් තමන්ගේ රටට කියන්නේ "한국 (Hanguk)" කියලා. ඒත් ලෝකය කියන්නේ "Korea". ඒ නම ආවේ අද අපි කතා කරන රාජධානියෙන්: Goryeo (고려)! අවුරුදු 470කට ආසන්න කාලයක් (ක්‍රි.ව. 918–1392) පැවතුණු මේ රාජධානිය කොරියාවට දුන්නා ලෝකයේ පැරණිම ලෝහ අකුරු මුද්‍රිත පොත, ත්‍රිපිටකය කැටයම් කළ ලී කුට්ටි 81,000කට වඩා සහ ලෝකයම ආදරය කරන කොළ පාට සෙලඩෝන් බඳුන්.

ඔයා සෝල් වල ග්‍යොංබොක්ගුං (경복궁) මාළිගාවට ගිහින් තියෙනවද? හන්බොක් ඇඳගෙන photo ගන්න, මුර මාරුව බලන්න... ඒ මාළිගාව හැදුවේ අද අපි කතා කරන රාජවංශය! Joseon (조선) කියන්නේ කොරියාවේ දිගම කාලයක් පැවතුණු රාජවංශය. ක්‍රි.ව. 1392 සිට අවුරුදු 500කට වඩා රජවරු 27 දෙනෙක් එකම පවුලෙන් කොරියාව පාලනය කළා.

කොරියාවේ වැඩ කරන ඔයාට මාර්තු 1 සහ අගෝස්තු 15 නිවාඩු දවස් දෙකක් ලැබෙනවා නේද? ඒ දවස් දෙකේ කොරියාව පුරා තේගුක්ගි (태극기) කොඩි ලෙළදෙනවා. ඒ නිවාඩු දවස් පිටිපස්සේ තියෙන්නේ කොරියානු ඉතිහාසයේ වේදනාත්මකම, ඒ වගේම ධෛර්යවන්තම කතාවක්. අද අපි කතා කරන්නේ කොරියානු අධිරාජ්‍යය (1897–1910), ජපන් යටත්විජිත යුගය (1910–1945), නිදහස සඳහා කළ සටන සහ 1945 අගෝස්තු 15 නිදහසේ උදාව ගැනයි.

පහුගිය ලිපි වලින් අපි Dangun ගේ සිට 1945 දක්වා කොරියාවේ මුළු කාලරේඛාවම දැක්කා. ඒ ගමනේදී රජවරු ගොඩක් නම් ආවා. ඒත් කොරියාවේ රජවරු කී දෙනෙක් හිටියද? ඔවුන් අතරින් ශ්‍රේෂ්ඨයන් කවුද? කුරිරුයන් කවුද? රජ කෙනෙක්ගේ දවසක් ගතවුණේ කොහොමද? අවුරුදු දෙදහසකට වඩා කාලයක් කොරියාව රජවරු සිය ගණනක් පාලනය කළා. මේ ලිපියෙන් අපි ඒ අතරින් වඩාත්ම වැදගත්, වඩාත්ම රසවත් කතා තියෙන රජවරු ගැන කතා කරමු.

කලින් ලිපියෙන් අපි කොරියාවේ රජවරු ගැන කතා කළා. ඒත් රටක ඉතිහාසය හදන්නේ රජවරු විතරක් නෙවෙයි! රජුට අවවාද දුන්න විද්වතුන්, සමාජයේ සීමා බිඳපු කාන්තාවන්, ලෝකය පුදුම කළ විද්‍යාඥයන්, ජනතාවගේ ජීවිත බේරපු වෛද්‍යවරු සහ රට වෙනුවෙන් ජීවිතය පූජා කළ නිදහස් සටන්කරුවන්. මේ ලිපියෙන් අපි කතා කරන්නේ ඒ ප්‍රබල චරිත ගැන.

කොරියාව කියන්නේ බලවත් අසල්වැසියන් මැද තියෙන කුඩා අර්ධද්වීපයක්. උතුරින් චීනය සහ මැංචු ගෝත්‍ර, නැගෙනහිරින් ජපානය, බටහිරින් මොංගෝලියාව... ඉතිහාසඥයන් කියන විදිහට කොරියාවට ඉතිහාසය පුරා විදේශීය ආක්‍රමණ සිය ගණනකට මුහුණ දෙන්න සිද්ධ වුණා! ඒත් කොරියාව අදටත් තමන්ගේ භාෂාව, සංස්කෘතිය සහ අනන්‍යතාවය රැකගෙන ජීවත් වෙනවා. ඒකට හේතුව? රට වෙනුවෙන් ජීවිතය පූජා කළ රණ ශූරයින්!

ඔයා කොරියානු භාෂාව ඉගෙන ගන්න පටන් ගත්තම මුලින්ම ඉගෙන ගත්තේ මොනවාද? 🤔 ㄱ, ㄴ, ㄷ... ㅏ, ㅓ, ㅗ... ඒත් ඔයා දන්නවද? ලෝකයේ තියෙන අක්ෂර ක්‍රම දහස් ගණනක් අතරින් නිර්මාණය කළේ කවුද, කවදාද, ඇයි කියලා හරියටම දන්න අක්ෂර ක්‍රම ඉතා ස්වල්පයි. ඒ අතරින් වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ එකක් තමයි හන්ගුල්! 🤯 අද අපි කතා කරන්නේ කොරියාවේ ශ්‍රේෂ්ඨතම රජු වූ සෙජොං මහා රජු ජනතාවට දුන්න ශ්‍රේෂ්ඨතම තෑග්ග ගැන.

පහුගිය ලිපි 12න් අපි කවුද කොරියාව පාලනය කළේ කියලා දැක්කා: රජවරු, රැජිනියන්, විද්වතුන්, වීරයන්... 👑 ඒත් කොහොමද ඔවුන් රට පාලනය කළේ? 🤔 රජුට උදව් කළේ කවුද? තීරණ ගත්තේ කොහොමද? දූෂිත නිලධාරීන් අල්ලගත්තේ කොහොමද? අද අපි පටන් ගන්නවා 3 වන කොටස: පාලනය සහ නීතිය ⚖️ අද රටවල් ගොඩක පවා නැති "රජුව විවේචනය කරන ආයතන", "දූෂණ විරෝධී නීති" සහ "රහස් පරීක්ෂකයන්" අවුරුදු සිය ගණනකට කලින් කොරියාවේ තිබුණා!

කලින් ලිපියෙන් අපි දැක්කා පැරණි කොරියාවේ රජය හැදිලා තිබුණේ කොහොමද කියලා: අමාත්‍යාංශ, සභා, රහස් පරීක්ෂකයන්... 🏛️ ඒත් හොඳ ව්‍යුහයක් තිබුණාට රටක් හොඳට පාලනය වෙන්නේ නැහැ! 🤔 වැදගත් වෙන්නේ නීතිය කොච්චර සාධාරණද, විනය කොච්චර දැඩිද, ප්‍රතිපත්ති ජනතාවට උදව් වුණාද නැත්නම් දුක් දුන්නාද කියන එකයි. අද අපි කතා කරන්නේ කොරියානු පාලනයේ සාර්ථක ජයග්‍රහණ 🏆 සහ අසාර්ථක වැරදි 💔 ගැන.

කොරියාවට ආපු මුල් දවස් වල ඔයාට මේ දේවල් අමුතු වගේ දැනුණාද? 🤔 අලුතින් හම්බවුණු ගමන් කොරියානුවන් "වයස කීයද?" කියලා අහනවා. වැඩිහිටියෙක් ඉස්සරහ මූණ හරවලා බොනවා. දෙයක් දෙද්දී අත් දෙකෙන්ම. ලොක්කා කන්න පටන් ගන්නකම් කවුරුත් කන්නේ නැහැ. මේ හැම සිරිතකම මුල් අවුරුදු සිය ගණනක් පැරණියි! 📜 කලින් ලිපි දෙකෙන් අපි රජයේ නීති ගැන කතා කළා. අද අපි කතා කරන්නේ සාමාන්‍ය ජනතාවගේ එදිනෙදා ජීවිතය පාලනය කළ සමාජ නීතිරීති, සීමාවන් සහ විනය ගැන. 🏡

රටක රජයක් ගන්න තීරණ තමයි ජනතාවගේ ජීවිතය තීරණය කරන්නේ. 🏛️ ගොවිතැනට මුල් තැන දෙනවද, වෙළඳාමට මුල් තැන දෙනවද? වැඩිහිටියන්, අනාථයන්, ලෙඩුන් රැකබලා ගන්නේ කවුද? ස්වභාවික සම්පත් ආරක්ෂා කරන්නේ කොහොමද? අද අපි කතා කරන්නේ පැරණි කොරියාවේ අනිත් වැදගත් රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති ගැන. 😮 ඔයා පුදුම වෙයි, අවුරුදු සිය ගණනකට කලින් කොරියාවේ සුබසාධන රාජ්‍යයක මුල් තිබුණා!

ඔයාගේ ARC කාඩ්පතේ ලිපිනය බලන්න! ඒකේ "경기도", "충청남도", "경상남도" වගේ නමක් තියෙනවා නේද? ඔයා දන්නවද ඒ නම් වල තේරුම? ඒ නම් අවුරුදු 600කට වඩා පැරණියි! අද අපි කතා කරන්නේ කොරියාවේ පාලන ප්‍රදේශ වල ඉතිහාසය සහ හැම ප්‍රදේශයකටම තියෙන විශේෂ අනන්‍යතාවය ගැන.

#11 ලිපියේ අපි දැක්කා කොරියාව රැකපු ශ්‍රේෂ්ඨ රණශූරයන්: ඉ සුන්සින්, ගං ගම්චාන්, ඉල්ජි මුන්දොක්... ඒත් වීරයෙක් තනියම රටක් රකින්නේ නැහැ! ඔවුන් පිටිපස්සේ තිබුණා සතුරා නවත්වපු බලකොටු සහ පවුරු, පැය කිහිපයකින් රට පුරා පණිවිඩ යවපු ගිනි සංඥා පද්ධතිය සහ සතුරා බය කරපු රොකට් අවි. අද අපි කතා කරන්නේ කොරියාව අවුරුදු දහස් ගණනක් රැකපු ඒ ආරක්ෂක ක්‍රම ගැනයි.

පහුගිය ලිපි වල අපි යුද්ධ ගොඩක් ගැන කතා කළා: රාජධානි තුනේ යුද්ධ, මොංගෝල් ආක්‍රමණ, ඉම්ජින් යුද්ධය සහ මැංචු ආක්‍රමණ, රණශූරයන්ගේ සටන් සහ ගොවි කැරලි. ඒත් ඒවා විසිරිලා තිබුණා. අද අපි ඒ ඔක්කොම එක ලොකු පින්තූරයකට එකතු කරනවා! ඒ වගේම තවම නොකියපු අලුත් කතා ගොඩකුත් එක්ක!

ඔයා කොරියාවේ එක දවසක් ගැන හිතන්න: උදේ කෝපි එකක් බොනවා, බත් සහ කිම්චි කනවා, සවසට බතල කනවා, රෑට කම්පැනියේ 회식 එකේ සෝජු බොනවා, නිවාඩු දවසක පන්සලකට යනවා, ෆෝන් එකේ K-Pop අහනවා. ඔයා දන්නවද? මේ ලැයිස්තුවේ ගොඩක් දේවල් කොරියාවෙන් පිටින් ආපු දේවල්! ඒත් කොරියාව මේවා එහෙමම පිටපත් කළේ නැහැ — ඒවා කොරියානු විදිහට වෙනස් කරලා, තමන්ගේම දේවල් බවට පත් කළා.

#19 ලිපියේ අපි දැක්කා කොරියාව "තල්මසුන් අතර ඉස්සෙක්" වගේ කියලා. 🐋🐋🦐 ඉතින් කුඩා ඉස්සෙක් ලොකු තල්මසුන් අතර ජීවත් වෙන්නේ කොහොමද? 🤔 👉 කඩුවෙන් විතරක් නෙවෙයි... වචනයෙනුත්! 🗣️ කොරියාවේ ඉතිහාසයේ රණශූරයන් වගේම, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයන් ත් රට රැක්කා. ඔවුන්ගේ අවි: බුද්ධිය, කතා කිරීමේ කලාව, කවි සහ අක්ෂර කලාව, ඉවසීම.

පහුගිය ලිපි 21 පුරාම, අපි නිතරම “මේ ගැන #22 ලිපියෙන් කතා කරනවා” කිව්වා මතකද? 😄 අන්න ඒ දවස ආවා! මතක් කරගමු: 🦴 #4, #5 උපත අනුව තනතුරු දුන්නු සිල්ලා අස්ථි ශ්‍රේණි ක්‍රමය, ✊ #6 “රජවරු විශේෂ බීජයකින් උපදිනවද?” කියපු වහලා මන්ජොක්, 👩 #15 Joseon කාන්තාවන්ට තිබුණු සීමාවන්. අද අපි මේ හැම කතාවක්ම එකතු කරලා, කොරියාවේ “මිනිසුන් හැමෝම සමානයි” කියන අදහස හෙමින් හෙමින් ජයගත් හැටි බලමු. ⚖️

පහුගිය ලිපි 22න් අපි කොරියාවේ ඉතිහාසය, රජවරු, යුද්ධ, නීති ගැන කතා කළා. අද ඉඳන් අපි පටන් ගන්නවා 4 වන කොටස: සමාජය සහ සංස්කෘතිය. මේ කොටසේදී අපි රජ මාළිගාවෙන් එළියට ඇවිත්, සාමාන්‍ය කොරියානු පවුලක ගෙදරට යනවා! කොරියානුවන් උපන්දිනයට මුහුදු පැලෑටි සුප් බොන්නේ ඇයි? සමහර ලිෆ්ට් වල 4 වෙනි තට්ටුව "F" කියලා තියෙන්නේ ඇයි? විභාගයට යන ළමයින්ට ටොෆි තෑගි දෙන්නේ ඇයි? මේ හැම දේකම අවුරුදු සිය ගණනක් පැරණි සම්ප්‍රදායන් සැඟවිලා තියෙනවා!

කොරියාවේ ඉන්න ඔයාට මේ වගේ දේවල් වෙලා තියෙනවද? ලොක්කා දවස පුරාම "빨리빨리!" කියනවා. කෑම කඩේ ආච්චි ඉල්ලුවේ නැතුවම අමතර කෑම දාලා දෙනවා. කොරියානු සගයා ඔහුගේම අම්මා ගැන "අපේ අම්මා" කියනවා. මේවා අහඹු දේවල් නෙවෙයි — අවුරුදු දහස් ගණනක ඉතිහාසයෙන් හැදුණු කොරියානු සිතුම් පැතුම්!

කාල යන්ත්‍රයකට නැගලා අවුරුදු 300ක් පස්සට යමු! අපි දැන් ඉන්නේ Joseon යුගයේ කොරියානු ගමක. Samsung ෆෝන් නැහැ, KTX දුම්රිය නැහැ, කන්වීනියන්ස් ස්ටෝර් නැහැ... ඔවුන් ජීවත් වුණේ කොහොම ගෙවල් වලද? රෙදි සේදුවේ කොහොමද? බඩු ගත්තේ කොහෙන්ද? ඒ කාලයේ ගොඩක් දේවල් අදටත් කොරියාවේ ජීවමානයි — ඒ වගේම අපේ ලාංකීය ගම් ජීවිතයට ගොඩක් සමානයි!

ඔයා කොරියාවට ආපු මුල් දවස් මතක් කරන්න. කිම්චි මුලින්ම කෑවම ඇස් වලට කඳුළු ආවාද? කොරියානුවන් බත් කන්නේ හැන්දෙන්, ඇයි? කූරු යකඩ වලින්, පැතලියි, ඇයි? ගිම්හානයේ උණුසුම්ම දවසේ උණු කුකුළු සුප් දෙන්නේ ඇයි? පිඟන් 10ක් 15ක් නොමිලේ දෙනවා, ඇයි? මේ හැම ප්‍රශ්නයකටම උත්තරය අවුරුදු දහස් ගණනක ඉතිහාසයේ තියෙනවා!

කොරියාවේ ඉන්න ඔයා මේ දේවල් දැකලා ඇති නේද? රෑට නගරය දිහා බැලුවම රතු පාට නියොන් කුරුස ගොඩක්! කඳු නගිද්දී ලස්සන පාට පාට පන්සල්! මැයි මාසයේ පහන් කූඩු දහස් ගණනක්! චුසොක් වලට "ජේසා කරන්න ගෙදර යනවා"... තරුණ කොරියානුවන් 사주 කැෆේ වලට යනවා. කොරියාවේ ආගමික ජීවිතය ඉතා වෛවිධ්‍යමයයි!

#23 ලිපියේ අපි කොරියාවේ සෙයොල්ලාල්, චුසොක්, දනෝ වගේ සාම්ප්‍රදායික සෘතු උත්සව ගැන කතා කළා. ඒත් කොරියාවේ ඊටත් වඩා ගොඩක් උත්සව තියෙනවා! අවුරුද්ද පුරාම, රට පුරාම: වෙස් මුහුණු දාගෙන ප්‍රභූන්ට සමච්චල් කරන නැටුම්, ලණුවක් උඩ නටන විහිළුකරුවන්, බෙර-ගෝං වාදනය කරන ගොවි සංගීත කණ්ඩායම්, ගංගා මත පාවෙන පහන් දහස් ගණනක්! ඒ වගේම මේ උත්සව පිටිපස්සේ තියෙන අවුරුදු සිය ගණනක් පැරණි සාම්ප්‍රදායික ශිල්ප ක්‍රම.

කොරියාව කිව්වම ලෝකයටම මතක් වෙන්නේ K-Pop! 🎤✨ ඒත් ඔයා දන්නවද? අවුරුදු 1,500කට කලින් හදපු වීණාවක් අදටත් කොරියාවේ වාදනය කරනවා. රජෙක් සංගීතයේ කුඩා වැරැද්දක් අහලා සංගීතඥයාව නිවැරදි කළා. ගායකයෙක් පැය 5–8ක් නොනවත්වා එක කතාවක් ගායනා කරනවා.

ඔයාගෙන් කවුරුහරි "ඔයා කවුද?" කියලා ඇහුවොත් ඔයා මොකක්ද කියන්නේ? "මම ශ්‍රී ලාංකිකයෙක්." ඒත් "ශ්‍රී ලාංකිකයෙක්" කියන්නේ මොකක්ද? භාෂාවද, කෑමද, ආගම් සහ සිරිත් ද, කොඩිය ද, ලංකාවට තියෙන ආදරය ද? ඔක්කොම! ඒ ඔක්කොම එකතු වෙලා තමයි "අනන්‍යතාවය" හැදෙන්නේ. කොරියානුවන්ටත් ඒ වගේමයි. අද අපි ප්‍රශ්නයකට උත්තර හොයනවා: "කොරියානුවෙක් වෙන්නේ කොහොමද? ඒ අනන්‍යතාවය අවුරුදු දහස් ගණනක් රැකුණේ කොහොමද?"

ඔයාගේ කම්පැනියේ කවුද වැඩ කරන්නේ? කොරියානුවෝ, ලාංකිකයෝ, නේපාලයෝ, වියට්නාමයෝ, කාම්බෝජියානුවෝ, උස්බෙකිස්තානයෝ... එකම කර්මාන්තශාලාවක රටවල් 5ක, 6ක මිනිසුන්! වෙනස් භාෂා, වෙනස් ආගම්, වෙනස් කෑම... ඒත් එකම ඉලක්කයක් වෙනුවෙන් එකට වැඩ කරනවා! මේක අලුත් දෙයක්ද? නැහැ! කොරියාවේ ඉතිහාසය පුරාම කොරියානුවන් අමාරු කාලවලදී ජාතියක් විදිහට එකතු වෙලා පුදුම දේවල් කළා.

ඔයා කොරියාවට ආවේ ඇයි? වැඩ කරන්න. පවුලට, දරුවන්ට, අනාගතයට. ඒත් ඔයා දන්නවද? කොරියානුවන්ගේ ඉතිහාසයෙත් හරියටම ඒ කතාවම තියෙනවා! දරුවන්ගේ අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් ගමෙන් අගනුවරට ඇවිත් වතුර කරේ තියාගෙන විකුණපු පියවරු, අවුරුද්දකට එක පාරක් සහල් වලින් වැටුප් ලැබුණු ගොවි සේවකයන්, සහ 1960 ගණන් වල ජර්මනියේ ගල් අඟුරු පතල් වලට සහ රෝහල් වලට වැඩට ගිය තරුණ කොරියානුවන් දස දහස් ගණනක්!

ඔයා කොරියාවේ ගොවිපොළක වැඩ කරනවද? නැත්නම් බස් එකේ, දුම්රියේ යද්දී කඳු අතර තියෙන කුඹුරු, සුදු පාට පොලිතීන් ගෘහ (비닐하우스) දහස් ගණනක් දැකලා තියෙනවද? ඒ කුඹුරු පිටිපස්සේ තියෙන්නේ අවුරුදු දහස් ගණනක ගොවි දැනුමක්! අවුරුදු 1,700ක් පැරණි වැව්, රජයම තහනම් කළ ගොවි ක්‍රමයක්, ඇමරිකාවේ ඇමසන් එකේ ජනප්‍රිය වුණු කොරියානු උදැල්ලක් සහ දරුවාගේ විශ්ව විද්‍යාල ගාස්තුවට විකුණපු ගවයා.

මිනිසෙකුට ජීවත් වෙන්න මොනවද අනිවාර්යයෙන්ම ඕන? කෑම, ජලය, උණුසුම, ඇඳුම්, නවාතැන්, ලුණු සහ ආලෝකය! අද අපිට මේ ඔක්කොම කඩෙන්, කරාමයෙන්, ස්විච් එකෙන් ලැබෙනවා. ඒත් අවුරුදු සිය ගණනකට කලින් කොරියාවේ මිනිසුන් ගිම්හානයේ අයිස්, කිම්චි හදන්න ලුණු, ඔන්දොල් රත් කරන්න ගිනි දර සහ රටේ ධාන්‍ය අගනුවරට ගෙනා ආකාරය ගැන කතාව මෙන්න!

ඔයාගේ අතේ තියෙන Samsung ෆෝන් එක, පාරේ යන Hyundai කාර් එක, කර්මාන්තශාලාවේ හදන කොටස්... අද කොරියාව ලෝකයේ ප්‍රමුඛ නිෂ්පාදන රටක්! ඒත් අවුරුදු 70කට කලින් ලෝකයේ දුප්පත්ම රටවල් අතර එකක්, ප්‍රධාන අපනයනයක් වුණේ මිනිස් කොණ්ඩ වලින් හදපු විග්! ඊටත් කලින් Joseon යුගයේ හැම ගෙදරක්ම ඇඳුම්, සපත්තු, කෑම, බඳුන් තමන්ම හැදුවා.

ඔයාගේ කම්පැනියේ හදන භාණ්ඩ කොහෙද යන්නේ? ඇමරිකාවට? යුරෝපයට? ලංකාවටත්? අද කොරියාව ලෝකයේ ප්‍රමුඛ අපනයන රටවල් අතර එකක්! ඒත් වෙළඳාමේ කතාව පටන් ගන්නේ අවුරුදු දෙදහසකට කලින්: ගයා රාජ්‍යය යකඩ පුවරු සල්ලි වගේ පාවිච්චි කරලා අසල්වැසි රටවලට විකුණුවා, අරාබි වෙළෙන්දෝ Goryeo වලට ඇවිත් කුළුබඩු විකුණුවා, Joseon ජපානයේ රිදී සහ චීනයේ සේද අතර "අතරමැදියා" වුණා, චීන වෙළෙන්දන්ගේ ගමක ජජංමියොන් උපන්නා!

ඔයා කොරියාවේ පොළකට ගියාම "이거 얼마예요?" (මේක කීයද?) කියලා අහනවා නේද? ඒත් සල්ලි ගොඩක් පාවිච්චි නොවුණු පැරණි කොරියාවේ "කීයද?" කියන ප්‍රශ්නයට උත්තරය කොහොමද දුන්නේ? "සහල් කුරුණිය 3යි!", "රෙදි අඩි 10යි!" ඔව්, සහල් සහ රෙදි තමයි "මිල"! ඒ වගේම සංගීත නළාවක ශබ්දයෙන් දිග මැනපු රජෙක්, පොළේ අමතර එකක් දෙන ආදරණීය සම්ප්‍රදායක්, රටේ පලතුරු ඔක්කොම මිලදී අරගෙන මිල 10 ගුණයක් කළ විද්වතෙක් සහ බොරු තරාදි අල්ලන්න රජයේ විශේෂ කාර්යාලයක්!

ඔයාගේ පසුම්බිය අරින්න! කොරියාවේ පළමු කාසිය අවුරුදු 1,000කට වඩා පැරණියි. ඉස්සර කොරියානු අර්ධද්වීපයේ හැඩයට හදපු රිදී මුදලක් තිබුණා, ගසක කොළ වගේ හැදුණු "කොළ කාසි" (엽전) තිබුණා, මාළිගාවක් හදන්න අලුත් කාසියක් හදලා මුළු රටේම මිල අවුල් කළා, අවසානයේ මුදල් ඒකකය "වොන් → හ්වාන් → ආයෙ වොන්" වුණා!

කොරියාව කිව්වම ඔයාට මතක් වෙන්නේ Samsung, K-Pop, ස්මාර්ට් ෆෝන්... ඒත් ඒ ඔක්කොම පිටිපස්සේ තියෙන්නේ "හිතන්න ආදරය කරන" අවුරුදු දහස් ගණනක සම්ප්‍රදායක්! රෑ අඳුරේ හිස් කබලක වතුර බීලා "හැමදේම හිතේ" කියලා තේරුම් ගත්ත භික්ෂුවක්, ලියපු ලිපියකින් කැරලිකරුවෙක්ව බයේ පුටුවෙන් වැට්ටවූ අවුරුදු 25ක විද්වතෙක්, අවුරුදු 26ක වයස් වෙනසක් තිබුණු විද්වතුන් දෙදෙනෙක් අවුරුදු 8ක් ලිපි වලින් විවාද කළා, ගෞරවයෙන්! ඒ වගේම 2024 දී කොරියාවේ පළමු සාහිත්‍ය නොබෙල් සම්මානය!

ඔයාට මතකද ලංකාවේ පාසල් කාලය? ශිෂ්‍යත්ව විභාගය, O/L, A/L, ටියුෂන් පන්ති... කොරියාවේ ඒ කතාව තවත් තීව්‍රයි! විශ්ව විද්‍යාල ප්‍රවේශ විභාගය දවසේ ගුවන් යානා පවා ගුවන්ගත වෙන්නේ නැහැ, ප්‍රමාද වුණු සිසුන්ව පොලිස් යතුරුපැදි විභාග ශාලාවට ගෙනියනවා, රෑ 10ට පවා ටියුෂන් පන්ති (학원) වලින් සිසුන් එළියට එනවා! ඒත් මේ "අධ්‍යාපන උණ" අද ඊයේ පටන් ගත්ත එකක් නෙවෙයි: අවුරුදු 1,650කට කලින් ජාතික පාසලක්, ගමේ පාසලේ අවුරුදු තුනක් හිටපු බල්ලා කවි කිව්වා කියලා ප්‍රසිද්ධ කියමනක්, පොතක් ඉගෙනගෙන ඉවර වුණාම රයිස් කේක් උත්සවයක්!

ඔයාට දැන් ඕනම දෙයක් දැනගන්න ඕන නම් මොකද කරන්නේ? ෆෝන් එකේ Google / Naver / YouTube එකේ සොයනවා! ඒත් ෆෝන්, පරිගණක, පොත් සාප්පු නැති කාලයේ දැනුම කොහොමද රැකගත්තේ? කොහොමද අනිත් අයට දුන්නේ? ස්තූපයක් ඇතුළේ අවුරුදු 1,200කට වඩා සැඟවිලා තිබුණු ලෝකයේ පැරණිම මුද්‍රිත ලේඛනයක්, ජර්මනියේ ගුටන්බර්ග් ට අවුරුදු 70කට වඩා කලින් ලෝහ අකුරු වලින් මුද්‍රණය කළ පොතක්, යුද්ධයෙන් පොත් බේරගන්න කඳු මුදුනට පොත් පෙට්ටි උස්සගෙන ගිය විද්වතුන්, පොළේ නවකතා කියවපු කතන්දරකරුවෙක් කතාවේ දුක්බර තැනකදී සවන්දෙන්නෙක්ගෙන් පිහි පහරක් කෑවා! මුළු රටම ලී පුවරු වල කැටයම් කළ මහා සිතියමක්!

ඔයාගේ කර්මාන්තශාලාවේ රොබෝ අත් වැඩ කරනවා දැකලා තියෙනවද? ඔයාගේ ෆෝන් එකේ චිප් එක, KTX දුම්රිය, 5G අන්තර්ජාලය... අද කොරියාව ලෝකයේ ප්‍රමුඛ තාක්ෂණික රටක්! ඒත් ඒ "තාක්ෂණ ලේ" අද ඊයේ ආපු එකක් නෙවෙයි: අවුරුදු 1,300කට වඩා පැරණි තාරකා නිරීක්ෂණ කුළුණක්, රූකඩ ස්වයංක්‍රීයව වෙලාව කියපු ජල ඔරලෝසුවක්, අකුරු නොදන්න අයටත් සතුන්ගේ රූප වලින් වෙලාව කියපු හිරු ඔරලෝසුවක්, විදුලිය නැතුව අවුරුදු 1,000ක් තෙතමනය පාලනය කළ ගල් ගුහාවක්, බර 40ක් උස්සපු ලී දොඹකරයක් සහ 2022 දී අභ්‍යවකාශයට ගිය කොරියානු රොකට්ටුවක්!

ඔයා අද ලංකාවේ ඉන්න පවුලට කොහොමද කතා කරන්නේ? ෆෝන් එකෙන් වීඩියෝ කෝල් එකක්! තත්පර කිහිපයකින් කිලෝමීටර් 6,000කට වඩා දුරින් ඉන්න අම්මාගේ මූණ ඇස් ඉදිරියේ! ඒත් අවුරුදු 150කට කලින් එක ලිපියක් යවන්න දවස් ගණනක්, සති ගණනක් ගියා! අශ්වයන් මාරු කරමින් දිවූ පණිවිඩකරුවෝ, වැටෙන තරුවක් "ආපසු අහසට" යැව්ව ගිනි සරුංගලය, මියගිය සැමියාට හිස කෙස් වලින් සෙරෙප්පු ගෙතූ බිරිඳගේ ලිපිය, ජීවිතයක් බේරූ රජුගේ දුරකථන ඇමතුම සහ අද KakaoTalk ආචාර විධි!

ඔයාට කොරියාවේදී අසනීපයක් හැදුණාම මොකද කරන්නේ? ළඟම 의원 (ක්ලිනික් එකට) යනවා, සෞඛ්‍ය රක්ෂණ කාඩ්පත / ARC පෙන්නනවා, ෆාමසියෙන් (약국) බෙහෙත් ගන්නවා. ඒත් අවුරුදු 600කට කලින් කොරියාවේ ගමක ඉන්න කෙනෙක් ලෙඩ වුණාම? "චීනයේ ඖෂධ ගොඩක් මිල අධිකයි, අපේ කඳු වල ඖෂධ පාවිච්චි කරමු!" කියපු රජෙක්, අද ලෝක උරුමයක් වුණු වෛද්‍ය පොතක්, මිනිසුන් ශරීර වර්ග 4කට බෙදූ වෛද්‍යවරයෙක්, රජ මාළිගාවේ කාන්තා වෛද්‍යවරියක්, තමන්ගේ පවුලේ ළමයාටම මුලින් එන්නත දීපු විද්වතෙක් සහ එක තුවාලකරුවෙක් නිසා උපන් රෝහලක්!

ඔයාගේ කම්පැනියේ වයසක කොරියානු ලොක්කාගෙන් අහලා බලන්න: "사장님 어렸을 때는 어땠어요?" (ලොක්කා, ඔයා පොඩි කාලේ කොහොමද තිබුණේ?) ඔහු කියයි: වසන්තයේ බත් කන්න නැතුව බඩගින්නේ හිටියා, ගමේ විදුලිය නැහැ තෙල් පහනෙන් පාඩම් කළා, අපේ ගෙදර ළමයි 6–7 දෙනෙක්, සපත්තු නැතුව පාසල් ගියා. ඒත් අද ඔහුගේ මුණුබුරා ඔහුට වඩා ගොඩක් උසයි, අපාට්මන්ට් එකක, ස්මාර්ට් ෆෝන් එකක් එක්ක! අවුරුදු 60කින් අවුරුදු 25කින් වැඩි වුණු ආයු කාලය, සෙන්ටිමීටර් 20කින් උස ගිය පරම්පරාව, අඳුරේ තිබුණු ගම් වලට විදුලිය ආපු හැටි, ලෝකයේ අඩුම උපත් අනුපාතය, "100세 시대" සහ 워라밸!

ඔයා ග්යොංජු ගිහින් තියෙනවද? නගරය මැද ලොකු, රවුම්, තණකොළ වැවුණු කඳු ගොඩක්! ඒවා සාමාන්‍ය කඳු නෙවෙයි — ඒවා අවුරුදු 1,500ක් පැරණි රජ සොහොන්. ඒ සමහර ඒවා ඇතුළෙන් දිලිසෙන රන් ඔටුනු හමු වුණා! අද ඉඳන් අපි පටන් ගන්නවා 7 වන කොටස: උරුමය — මේ ලිපි මාලාවේ අවසාන කොටස!

ඔයාගේ ෆෝන් එක "삐~ 삐~ 삐~!" කියලා හයියෙන් ශබ්ද කරලා කොරියානු අකුරු වලින් පණිවිඩයක් ආවා අත්දැකලා තියෙනවද? ඒ තමයි "재난문자 (ජේනන්මුන්ජා / ව්‍යසන අනතුරු ඇඟවීමේ පණිවිඩය)"! තද වැස්ස, ටයිෆූන්, උණුසුම් රැල්ල, ධූලි අංශු, භූමිකම්පා... කොරියාව ලස්සන රටක්, ඒත් ඉතිහාසය පුරාම ලොකු ව්‍යසන වලට මුහුණ දුන්නා: අවුරුදු දෙකක් දිගටම රට වැසූ මහා සාගතයක්, අගනුවරම ගිලුණු ගංවතුරක්, පාලමක් සහ සාප්පු සංකීර්ණයක් කඩා වැටුණු ඛේදවාචක... ඒත් හැම ව්‍යසනයකටම පස්සේ ලස්සන කතාවක් තියෙනවා!

#1 ලිපියේ අපි පටන් ගත්තේ අවුරුදු දහස් ගණනකට කලින් කොරියානු අර්ධද්වීපයේ ගල් ගුහා වල ජීවත් වුණු මිනිසුන් ගෙන්. ඊට පස්සේ ලිපි 47ක් පුරා අපි රජවරු, විද්වතුන්, ගොවීන්, කලාකරුවන්, වීරයන් එක්ක ගමන් කළා. ඒත් මේ අවසාන ලිපිය විශේෂයි. මොකද මේක කොරියාවේ කතාවක් විතරක් නෙවෙයි... මේක අපේ කතාව. ලංකාවේ කතාව.