01🌏 හැඳින්වීම
අද අපි දකින කොරියාව තාක්ෂණයෙන් ඉහළට ගිය, Samsung, Hyundai, K-Pop වලින් ලෝකය දිනපු රටක්. ඒත් මේ රටේ කතාව පටන් ගන්නේ ගොඩනැගිලි හෝ කාර් වලින් නෙවෙයි. ඒක පටන් ගන්නේ ගල් ආයුධ අතට අරගෙන කඳු අතරේ දඩයම් කළ මිනිසුන්ගෙන්.
කොරියාවට වැඩට යන්න, ඉගෙන ගන්න, හෝ ජීවත් වෙන්න බලාපොරොත්තු වෙන අපිට මේ රටේ මුල් කතාව දැනගැනීම ලොකු වාසියක්. කොරියානු මිනිසුන් හිතන විදිහ, ඔවුන්ගේ ඉවසීම, ඔවුන්ගේ එකමුතුකම හැදුණේ මේ දිගු ඉතිහාසය තුළින්.
ලංකා කොරියා හබ් හි "කොරියානු ඉතිහාසය" ලිපි මාලාවේ පළමු ලිපිය මේකයි. එහෙනම් අපි වසර දහස් ගණනක් පස්සට යමු. 🚶♂️
02🗺️ කොරියානු අර්ධද්වීපය: ඉතිහාසය හැදුණු භූමිය
කොරියාව අර්ධද්වීපයක්. ඒ කියන්නේ පැති තුනකින් මුහුද වටවෙලා, එක පැත්තකින් ආසියානු මහාද්වීපයට සම්බන්ධයි.
- උතුරින්: චීනය සහ රුසියාව
- නැගෙනහිරින්: නැගෙනහිර මුහුද (East Sea)
- බටහිරින්: කහ මුහුද (Yellow Sea)
- දකුණින්: ජපානයට මුහුණලා තියෙන මුහුද
රටෙන් වැඩි කොටසක් කඳුකරයි. මේ නිසා මුල් මිනිසුන් පදිංචි වුණේ ගංගා නිම්න, වෙරළ තීරය සහ කඳු පාමුල තැනිතලා බිම් වල. ගංගා අසල ජලය, මාළු, සරු පස තිබුණා. කඳු වල දඩයම් කරන්න සතුන් සහ කන්න පලතුරු තිබුණා.
03🪨 පැරණි ගල් යුගය (Paleolithic): පළමු පියවර
කොරියානු අර්ධද්වීපයේ මිනිසුන් ජීවත් වුණු බවට සාක්ෂි වසර ලක්ෂ ගණනක් පැරණියි කියලා පුරාවිද්‍යාඥයන් විශ්වාස කරනවා.
🔍 ජොන්ගොක්-රි (Jeongok-ri) සොයාගැනීම
1978 දී කොරියාවේ සේවය කළ ඇමරිකානු ගුවන් හමුදා සෙබළෙක් වුණු Greg Bowen, යොන්චොන් (Yeoncheon) ප්‍රදේශයේ ගඟක් අසල ඇවිදිද්දී අමුතු ගල් කෑලි කිහිපයක් දැක්කා. ඒවා සාමාන්‍ය ගල් නෙවෙයි. ඒවා පැරණි මිනිසුන් හදපු අත් පොරෝ (Hand axes).
මේ සොයාගැනීම ලෝකයේම පුරාවිද්‍යාවට වැදගත් වුණා. මොකද ඒ කාලේ විද්‍යාඥයන් හිතුවේ මේ වගේ ආයුධ නැගෙනහිර ආසියාවේ හැදුවේ නැහැ කියලා. මේකෙන් ඒ මතය වෙනස් වුණා.
🏕️ ඒ කාලේ ජීවිතය
- ස්ථිර නිවාස තිබුණේ නැහැ. ගුහා සහ ගල් පර්වත යට තමයි ජීවත් වුණේ
- සතුන් දඩයම් කරලා, ඇට, ගෙඩි, අල එකතු කරලා ජීවත් වුණා
- ගිනි පාවිච්චි කරන්න දැනගෙන හිටියා
- කුඩා කණ්ඩායම් විදිහට එක තැනක ඉඳලා තව තැනකට සංක්‍රමණය වුණා
කොරියාවේ ගොන්ජු (Gongju) අසල සොක්ජැං-රි (Seokjang-ri) කියන ස්ථානයෙත් මේ කාලයට අයත් ගල් ආයුධ විශාල ප්‍රමාණයක් හමුවෙලා තියෙනවා.
04🏺 නව ගල් යුගය (Neolithic): පදිංචිය සහ මැටි බඳුන්
ක්රි.පූ. 8000ට පමණ කාලයේදී කොරියාවේ ලොකු වෙනසක් ආවා. මිනිසුන් එක තැනක පදිංචි වෙන්න පටන් ගත්තා.
🎨 පනාවේ රටාවෙන් සැරසූ මැටි බඳුන් (Jeulmun / 빗සල්무늬토기)
මේ කාලයේ කොරියානුවන් හැදුවේ යටින් උල් හැඩයක් තියෙන, පිටතින් පනාවකින් ඉරි ඇන්දා වගේ රටා තියෙන මැටි බඳුන්. කොරියානු භාෂාවෙන් මේවට කියන්නේ 빗살무늬토기 (Bitsal-munui-togi) කියලා.
මේ බඳුන් වැලි පොළොවේ හිටවලා, ධාන්‍ය, මාළු සහ කෑම ගබඩා කරන්න පාවිච්චි කළා.
🏘️ අම්සා-දොං (Amsa-dong) පැරණි ගම්මානය
අද සෝල් (Seoul) නගරයේ ගංග්ඩොං-ගු (Gangdong-gu) ප්‍රදේශයේ, හාන් ගඟ (Han River) අසල නව ගල් යුගයේ ගම්මානයක නටබුන් තියෙනවා. මෙතන මිනිසුන් ජීවත් වුණේ පොළොව හාරලා, ලී කණු සහ පිදුරු වලින් වහලය හදපු වළ නිවාස (Pit houses) වල.
🐋 බංගුඩේ ගල් සිතුවම් (Bangudae Petroglyphs)
කොරියාවේ උල්සාන් (Ulsan) නගරය අසල ගල් පර්වතයක තල්මසුන්, මුවන්, දඩයක්කාරයන්, ඔරු වගේ රූප සිය ගණනක් කොටලා තියෙනවා.
මේකෙන් පේනවා ඒ කාලේ මිනිසුන් මුහුදට ගිහින් තල්මසුන් දඩයම් කළ බව. ලෝකයේ තල්මසුන් දඩයම ගැන ඉතාම පැරණි සාක්ෂි අතර මේවා තියෙනවා කියලා විශ්වාස කෙරෙනවා. මේ ගල් සිතුවම් දැන් UNESCO ලෝක උරුම ලැයිස්තුවටත් ඇතුළත් කරලා තියෙනවා.
🐚 බෙලි කුණු ගොඩවල් (Shell Middens)
වෙරළ අසල ජීවත් වුණු මිනිසුන් කාපු බෙල්ලන්, සිප්පි කටු ගොඩගැහුණු තැන් කොරියාවේ ගොඩක් හමුවෙලා තියෙනවා. මේවා ඇතුළෙන් ඇට කටු වලින් හදපු ඉඳිකටු, මාළු බාන කොකු, සහ ආභරණත් හමුවුණා.
05🌾 ලෝකඩ යුගය (Bronze Age): ගොවිතැන සහ නායකයන්
ක්රි.පූ. 1500ට පමණ පස්සේ කොරියානු සමාජය තවත් ලොකු පියවරක් ඉස්සරහට ගියා.
🍚 වී ගොවිතැන පටන් ගැනීම
මේ කාලයේ කොරියාවේ වී වගාව ව්යාප්ත වුණා. අපේ රට වගේම කොරියාවත් බත් කන රටක් වුණේ මෙතැන් පටන්. වී වගාව නිසා:
- මිනිසුන්ට එක තැනක ස්ථිරව ඉන්න සිද්ධ වුණා
- ලොකු ගම්මාන හැදුණා
- අතිරික්ත ආහාර ගබඩා කරන්න පුළුවන් වුණා
- ධනවතුන් සහ දුප්පතුන් කියලා පන්ති වෙනස්කම් ඇති වුණා
🏺 රටා නැති මැටි බඳුන් (Mumun / 민무늬토기)
මේ කාලයේ බඳුන් වල පනා රටා නැහැ. ඒ නිසා මේවට කියන්නේ 민무늬토기 (Minmunui-togi), ඒ කියන්නේ "රටා නැති මැටි බඳුන්" කියලා.
⚔️ ලෝකඩ කඩු සහ ආයුධ
ලෝකඩ (Bronze) වලින් කඩු, කැඩපත්, සීනු හදන්න පටන් ගත්තා. කොරියාවේ හමුවෙන ගිටාරයක හැඩය තියෙන ලෝකඩ කඩුව (비파형 동검) මේ කාලයේ විශේෂ ලක්ෂණයක්. මේ වගේ ආයුධ තිබුණේ ගෝත්‍ර නායකයන් ළඟ විතරයි. ඒවා බලයේ සංකේතයක් වුණා.
06🪦 ගල් සොහොන් (Dolmens / 고인돌): කොරියාවේ පුදුම උරුමය
කොරියානු මුල් ඉතිහාසයේ වඩාත්ම පුදුම සහගත දේ තමයි ගල් සොහොන්. කොරියානු භාෂාවෙන් මේවට කියන්නේ 고인돌 (Goindol) කියලා.
🤔 Dolmen එකක් කියන්නේ මොකක්ද?
විශාල ගල් පුවරු කිහිපයක් කෙළින් හිටවලා, ඒ උඩින් ටොන් ගණන් බර ලොකු ගල් පුවරුවක් තියලා හදපු සොහොන් ස්මාරක. මේවා හැදුවේ ප්‍රදේශයේ නායකයන් සහ වැදගත් පුද්ගලයන් වළලන්න.
🌍 ලෝකයේ වැඩිම Dolmen ප්‍රමාණය
ලෝකයේ තියෙන ගල් සොහොන් වලින් ලොකු කොටසක්, සමහර ගණනය කිරීම් අනුව 40%කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් තියෙන්නේ කොරියාවේ.
ගොචං (Gochang), හ්වාසුන් (Hwasun) සහ ගංහ්වා (Ganghwa) කියන ගල් සොහොන් භූමි 2000 වර්ෂයේදී UNESCO ලෝක උරුම ලෙස නම් කළා.
💪 මේකෙන් අපි ඉගෙන ගන්නේ මොකක්ද?
ටොන් ගණන් බර ගල් ඔසවන්න මිනිසුන් සිය ගණනක් එකතු වෙලා වැඩ කරන්න ඕන. ඒ කියන්නේ:
- හොඳ නායකත්වයක් තිබුණා
- මිනිසුන් එකමුතුව වැඩ කළා
- සංවිධානය වූ සමාජයක් හැදිලා තිබුණා
අද කොරියානු සමාගම් වල අපි දකින කණ්ඩායම් වැඩ සංස්කෘතිය, ඒ කියන්නේ "අපි එකට" කියන හැඟීම, ඉතා පැරණි මුල් තියෙන දෙයක් කියලා හිතන්න පුළුවන්.
07🔥 යකඩ යුගය සහ පළමු රාජධානිය කරා
ක්රි.පූ. 300ට පමණ පස්සේ යකඩ කොරියාවට ආවා. යකඩ වලින් හදපු නගුල් සහ උදලු නිසා ගොවිතැන තවත් දියුණු වුණා. යකඩ ආයුධ නිසා ගෝත්‍ර අතර බල අරගල වැඩි වුණා.
කුඩා ගෝත්‍ර එකතු වෙලා ලොකු පාලන ඒකක හැදුණා. මේ ගමනේ අවසානය තමයි කොරියාවේ පළමු රාජධානිය වන ගොජොසොන් (Gojoseon / 고조선).
ඒ රාජධානිය හැදුවේ කවුද? ඒ පිටිපස්සේ තියෙන වලසා සහ කොටියාගේ පුදුම ජනප්‍රවාදය මොකක්ද? 🐻🐯 ඒ කතාව අපේ ඊළඟ ලිපියෙන්.
08📚 මේ ලිපියේ කොරියානු වචන (ඉගෙන ගමු!)
| කොරියානු | උච්චාරණය | සිංහල තේරුම |
|---|---|---|
| 역사 | යොක්සා | ඉතිහාසය |
| 구석기 시대 | ගුසොක්ගි සිදේ | පැරණි ගල් යුගය |
| 신석기 시대 | සින්සොක්ගි සිදේ | නව ගල් යුගය |
| 청동기 시대 | චොංඩොංගි සිදේ | ලෝකඩ යුගය |
| 철기 시대 | චොල්ගි සිදේ | යකඩ යුගය |
| 고인돌 | ගොඉන්දොල් | ගල් සොහොන |
| 토기 | තොගි | මැටි බඳුන |
| 쌀 | ස්සල් | සහල් |
💡 EPS-TOPIK ඉගෙන ගන්න අයට මේ වචන ප්‍රයෝජනවත් වෙයි. තවත් වචන අපේ LankaKoreaHub දැනුම් පොත සහ කොරියානු-සිංහල ශබ්දකෝෂය තුළින් ඉගෙන ගන්න.
09❓ නිතර අසන ප්‍රශ්න (FAQ)
ප්ර: කොරියාවේ මුලින්ම මිනිසුන් ජීවත් වුණේ කවදා සිටද?
උ: පැරණි ගල් යුගයේ සිටම, ඒ කියන්නේ වසර ලක්ෂ ගණනකට පෙර සිට මිනිසුන් කොරියානු අර්ධද්වීපයේ ජීවත් වුණු බවට පුරාවිද්‍යා සාක්ෂි තියෙනවා.
ප්ර: කොරියාවේ වී ගොවිතැන පටන් ගත්තේ කවදාද?
උ: ලෝකඩ යුගයේදී, ක්රි.පූ. 1500ට පමණ පස්සේ වී වගාව පුළුල් ලෙස ව්යාප්ත වුණා.
ප්ර: Dolmen කියන්නේ මොනවාද?
උ: ලෝකඩ යුගයේ නායකයන් වළලන්න ලොකු ගල් පුවරු වලින් හදපු සොහොන් ස්මාරක. ලෝකයේ වැඩිම ප්‍රමාණයක් තියෙන්නේ කොරියාවේ.
ප්ර: මේ ස්ථාන අදත් බලන්න පුළුවන්ද?
උ: ඔව්. සෝල් වල Amsa-dong, ගොචං Dolmen භූමිය, සහ උල්සාන් Bangudae ගල් සිතුවම් ඔයාට නරඹන්න පුළුවන්.
10✨ අවසාන වචනය
කොරියාව කියන්නේ එක රැයකින් හැදුණු රටක් නෙවෙයි. ගල් ආයුධයක් අතට ගත්ත මුල්ම මිනිසාගේ සිට, ටොන් ගණන් බර ගල් එකට එකතු වෙලා ඔසවපු ගොවීන් දක්වා, මේ ජාතිය වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ ඉවසීමෙන්, වෙහෙස මහන්සියෙන් සහ එකමුතුකමෙන් තමන්ගේ රට ගොඩනැගුවා.
කොරියාවට වැඩට යන ඔයාටත් ඒ රටේ සාර්ථකත්වයේ රහස මේකෙන් තේරුම් ගන්න පුළුවන්. 🇰🇷🤝🇱🇰
ඊළඟ ලිපිය: පළවෙනි රජතුමා: Dangun සහ Gojoseon රාජධානිය කියවන්න →© Lanka Korea Hub (koreahub.lk). මෙම ලිපියේ අන්තර්ගතය පිටපත් කිරීම තහනම්.