පළවෙනි රජතුමා: Dangun සහ Gojoseon රාජධානිය

01🌅 හැඳින්වීම

හැම රටකටම තමන්ගේ ආරම්භය ගැන කතාවක් තියෙනවා. අපේ රටට විජය කුමාරයාගේ සහ කුවේණියගේ කතාව තියෙනවා වගේ, කොරියාවටත් තියෙනවා ලස්සන, පුදුම සහගත ආරම්භක කතාවක්.

ඒ කතාවේ ඉන්නවා අහසින් බැස්ස කුමාරයෙක්, මිනිසුන් වෙන්න ආසාවෙන් හිටපු වලසෙක් සහ කොටියෙක්, ඒ වගේම කොරියාවේ පළමු රජතුමා වූ Dangun (단군).

කලින් ලිපියෙන් අපි ගල් යුගයේ සහ ලෝකඩ යුගයේ කොරියාව ගැන කතා කළා. අද අපි කතා කරන්නේ ඒ ගෝත්‍ර එකතු වෙලා හැදුණු කොරියාවේ පළමු රාජධානිය වන Gojoseon (고조선) ගැන. 👑

02📜 මේ කතාව ලියවිලා තියෙන්නේ කොහේද?

Dangun ගේ කතාව අපිට ලැබෙන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන් සම්ගුක් යුසා (삼국유사 / Samguk Yusa) කියන පැරණි පොතෙන්.

• මේ පොත ලිව්වේ ඉල්යොන් (일연 / Iryeon) කියන බෞද්ධ භික්ෂුවක්
• ලිව්වේ 13 වන සියවසේදී, Goryeo රාජධානි කාලයේ
• කොරියාවේ පැරණි ජනප්‍රවාද, රජවරු සහ බෞද්ධ කතා රැසක් මේ පොතේ තියෙනවා

03☁️ Dangun ජනප්‍රවාදය: අහසින් බැස්ස කුමාරයා

👑 ස්වර්ගයේ රජු සහ ඔහුගේ පුතා

ඈත අතීතයේ ස්වර්ගයේ රජ කළේ හ්වානින් (환인 / Hwanin) කියන දෙවියා. ඔහුගේ පුතා හ්වානුං (환웅 / Hwanung) පොළොවේ මිනිසුන් දිහා බලලා, ඔවුන්ට උදව් කරන්න පොළොවට යන්න ආසා කළා.

පුතාගේ හොඳ හිත දැක්ක පියා ඔහුට අවසර දුන්නා. හ්වානුං අනුගාමිකයන් 3,000ක් එක්ක තේබෙක් කන්දේ (태백산) මුදුනේ තිබුණු පූජනීය සඳුන් ගසක් (신단수) යටට බැස්සා. එතන ඔහු "දෙවියන්ගේ නගරය" (신시 / Sinsi) පිහිටෙව්වා.

🌬️ සුළඟ, වැස්ස සහ වලාකුළු

හ්වානුං ආවේ තනියම නෙවෙයි. ඔහු එක්ක ආවා:

• සුළඟේ ස්වාමියා (풍백 / Pungbaek)
• වැස්සේ ස්වාමියා (우사 / Usa)
• වලාකුළු වල ස්වාමියා (운사 / Unsa)

මොකටද මේ තුන්දෙනා? 🤔 ඒ කාලේ මිනිසුන්ගේ ජීවිතය රඳා පැවතුණේ ගොවිතැන මත. සුළඟ, වැස්ස සහ වලාකුළු තමයි අස්වැන්න තීරණය කළේ. ඒ කියන්නේ මේ කතාවෙන් පේනවා කොරියාව ඒ වෙද්දී ගොවි සමාජයක් වෙලා තිබුණු බව.

04🐻🐯 වලසා සහ කොටියා: කතාවේ වඩාත්ම ලස්සන කොටස

🙏 මිනිසුන් වෙන්න ආසාව

එක ගුහාවක ජීවත් වුණා වලසෙක් සහ කොටියෙක්. ඒ දෙන්නටම තිබුණේ එකම ප්‍රාර්ථනාවක්. ඒ තමයි මිනිසුන් බවට පත් වීම. දෙන්නම ගිහින් හ්වානුං ගෙන් ඉල්ලුවා.

🌿 කොන්දේසිය: මුගුවර්ට් සහ සුදුළූනු

හ්වානුං දෙන්නටම දුන්නා:

• මුගුවර්ට් (쑥 / Ssuk) කියන ඖෂධ පැළෑටියේ මිටියක්
• සුදුළූනු (마늘 / Maneul) බික් 20ක්

ඊට පස්සේ කිව්වා: "මේවා විතරක් කාලා, දවස් 100ක් ඉර එළිය නොදැක ගුහාවේ ඉන්න. එතකොට ඔයාලා මිනිසුන් වෙයි."

⏳ ඉවසීමේ පරීක්ෂණය

• 🐯 කොටියා: බඩගින්න සහ අඳුර ඉවසගන්න බැරිව ටික දවසකින් ගුහාවෙන් පැනලා ගියා
• 🐻 වලසා: හැම දුකක්ම ඉවසගෙන ඉවසීමෙන් ගුහාවේ හිටියා

දවස් 21කට පස්සේ වලසා ලස්සන කාන්තාවක් බවට පත් වුණා. ඇයට ලැබුණු නම උංන්යෝ (웅녀 / Ungnyeo), ඒ කියන්නේ "වලස් කාන්තාව".

👶 Dangun ගේ උපත

උංන්යෝ ට දරුවෙක් ලබන්න ආසා හිතුණා. ඇය සඳුන් ගස යට දිනපතා යාච්ඤා කළා. ඇගේ ප්‍රාර්ථනාව දැක්ක හ්වානුං මිනිස් වෙසක් අරගෙන ඇයව විවාහ කරගත්තා. ඔවුන්ට පුතෙක් ලැබුණා.

ඒ තමයි ඩන්ගුන් වංගොම් (단군왕검 / Dangun Wanggeom). කොරියාවේ පළමු රජතුමා! 👑

05🏯 Gojoseon රාජධානිය පිහිටුවීම

📅 ක්‍රි.පූ. 2333

සම්ප්‍රදාය අනුව Dangun ක්‍රි.පූ. 2333 දී තමන්ගේ රාජධානිය පිහිටෙව්වා. ඔහු ඒකට දුන්න නම ජොසොන් (조선 / Joseon).

ඉතිහාසඥයන් අද මේකට "ගොජොසොන්" (고조선), ඒ කියන්නේ "පැරණි ජොසොන්" කියලා කියන්නේ, පස්සේ කාලෙක (1392) ආපු Joseon රාජවංශයෙන් වෙන් කරලා අඳුනගන්න.

• පළමු අගනුවර: අසදල් (아사달 / Asadal)
• පසුව අගනුවර: වර්තමාන ප්යොංයැං (Pyongyang) ප්‍රදේශයට ආසන්නව කියලා විශ්වාස කෙරෙනවා

ජනප්‍රවාදය අනුව Dangun අවුරුදු 1,500ක් රජ කරලා, අවසානයේ කඳුකර දෙවියෙක් බවට පත් වුණා. 🏔️

🔍 ඉතිහාසඥයන් මේ කතාව තේරුම් ගන්නේ කොහොමද?

මේක සතුන් මිනිසුන් වුණු කතාවක් විතරක් නෙවෙයි. බොහෝ ඉතිහාසඥයන් මේ කතාව මෙහෙම විස්තර කරනවා:

• හ්වානුං සහ අනුගාමිකයන් = අහස/ඉර දෙවියන් වඳින, දියුණු තාක්ෂණය තිබුණු පිටින් ආපු ගෝත්‍රයක්
• වලසා = වලසා තමන්ගේ සංකේතය (totem) කරගත්ත දේශීය ගෝත්‍රයක්
• කොටියා = කොටියා සංකේතය කරගත්ත, මේ එකතුවට එකඟ නොවුණු වෙනත් ගෝත්‍රයක්

ඒ කියන්නේ, ගෝත්‍ර දෙකක් එකතු වෙලා පළමු රාජධානිය හැදුණු හැටි තමයි මේ ජනප්‍රවාදයෙන් කියවෙන්නේ කියලා බොහෝ දෙනා විශ්වාස කරනවා.

🙏 "Dangun Wanggeom" නමේ රහස

• Dangun (단군) = ආගමික පූජකයා
• Wanggeom (왕검) = දේශපාලන පාලකයා

ඒ කියන්නේ Dangun පූජකයෙකුත් රජෙකුත් දෙකම වුණා. ආගමයි පාලනයයි එකම පුද්ගලයා අතේ තිබුණු සමාජයක්.

06🌍 හොංඉක් ඉංගන් (홍익인간): අදටත් ජීවමාන දර්ශනය

Dangun ගේ කතාවේ ආපු වැදගත්ම අදහස තමයි 홍익인간 (Hongik Ingan). ඒකේ තේරුම:

"මුළු මනුෂ්‍ය වර්ගයාටම පුළුල්ව යහපත සලසන්න"

මේක කතාවක තිබුණු වචනයක් විතරක් නෙවෙයි. අද දකුණු කොරියාවේ අධ්‍යාපන නීතියේ මූලික අරමුණ විදිහට මේ අදහස ඇතුළත් කරලා තියෙනවා. ඒ කියන්නේ කොරියාවේ හැම පාසල් දරුවෙක්ම ඉගෙන ගන්නේ මේ දර්ශනය පදනම් කරගෙන.

07🎉 개천절 (Gaecheonjeol): ඔක්තෝබර් 3

කොරියාවේ හැම අවුරුද්දකම ඔක්තෝබර් 3 වෙනිදා 개천절 (Gaecheonjeol), ඒ කියන්නේ "අහස විවෘත වූ දිනය" හෙවත් ජාතික ආරම්භක දිනය සමරනවා.

• මේක රජයේ නිවාඩු දිනයක් 🏖️
• හ්වානුං අහසින් බැස්ස දිනය සහ Gojoseon පිහිටුවීම සිහිපත් කරනවා

📆 단기 (Dangi) වර්ෂ ගණනය

කොරියාවේ ඉස්සර පාවිච්චි කළා Dangun රාජධානිය පිහිටෙව්වා කියන අවුරුද්දේ ඉඳන් ගණන් කරන 단기 (Dangi) වර්ෂ ක්‍රමයක්.

08⚖️ Gojoseon හි නීති අටේ සංග්‍රහය (8조법)

Gojoseon වල තිබුණා නීති 8කින් යුත් නීති පද්ධතියක් (8조법 / Beomgeum Paljo). අවාසනාවට අද අපිට දැනගන්න ලැබෙන්නේ ඉන් 3ක් විතරයි. ඒවා චීනයේ පැරණි ඉතිහාස ග්‍රන්ථයක ලියවිලා තිබුණා.

🧐 මේ නීති වලින් අපි ඉගෙන ගන්නේ මොකක්ද?

• මිනිස් ජීවිතයට ලොකු වටිනාකමක් දුන්නා
• ධාන්‍ය වටිනා දෙයක් වුණා, ඒ කියන්නේ ගොවිතැන ආර්ථිකයේ පදනම
• පුද්ගලික දේපළ ගැන අදහස තිබුණා
• වහල් ක්‍රමයක් සහ සමාජ පන්ති තිබුණා
• මුදල් (කාසි) භාවිතය තිබුණා

ඒ කියන්නේ Gojoseon කියන්නේ සංවිධානය වූ, නීතියෙන් පාලනය වූ සමාජයක්.

09🗡️ Gojoseon ගේ බලය සහ සංස්කෘතිය

Gojoseon පැතිරිලා තිබුණේ අද චීනයේ ලියාඕදොං (Liaodong) ප්‍රදේශයේ සිට කොරියානු අර්ධද්වීපයේ වයඹ දිග ප්‍රදේශය දක්වා.

ඔවුන්ගේ බලයේ සාක්ෂි:

• 🗡️ ගිටාර් හැඩැති ලෝකඩ කඩු (비파형 동검): කලින් ලිපියේ කතා කළ මේ කඩු Gojoseon බලය පැතිරුණු ප්‍රදේශ වල ගොඩක් හමුවෙනවා
• 🪦 ගල් සොහොන් (Dolmens): නායකයන්ගේ බලය පෙන්වන ස්මාරක
• 🔥 පසු කාලයේ යකඩ තාක්ෂණය ආවාට පස්සේ ගොවිතැන සහ හමුදාව තවත් ශක්තිමත් වුණා

10🔄 විමන් ජොසොන් (위만조선): නව පාලකයෙක්

ක්‍රි.පූ. 194 දී පමණ, චීනයේ යෙන් (Yan) ප්‍රදේශයේ ඉඳන් විමන් (위만 / Wiman) කියන නායකයෙක් අනුගාමිකයන් දහසක් පමණ එක්ක Gojoseon වලට ආවා.

මුලින් Gojoseon රජු වුණු ජුන් (준왕) ඔහුව පිළිගෙන දේශ සීමාව ආරක්ෂා කරන්න බාර දුන්නා. ඒත් විමන් පස්සේ බලය අල්ලගෙන රජු බවට පත් වුණා. මේ කාලයට කියන්නේ විමන් ජොසොන් කියලා.

විමන් කාලයේ Gojoseon:

• යකඩ සංස්කෘතිය දියුණු වුණා
• චීනය සහ දකුණේ කුඩා රාජ්‍ය අතර වෙළඳ අතරමැදියා විදිහට පොහොසත් වුණා
• ලොකු බලවත් රාජ්‍යයක් බවට පත් වුණා

11💔 Gojoseon ගේ අවසානය (ක්‍රි.පූ. 108)

Gojoseon ගේ බලය සහ වෙළඳ ලාභය චීනයේ හන් (Han) අධිරාජ්‍යයට ප්‍රශ්නයක් වුණා. හන් අධිරාජ්‍ය වූ අධිරාජයා (Emperor Wu) විශාල හමුදාවක් එව්වා.

• Gojoseon ජනතාව අවුරුද්දක පමණ කාලයක් නිර්භීතව සටන් කළා ⚔️
• ඒත් රාජධානිය ඇතුළේ ඇති වුණු භේද නිසා අගනුවර බිඳ වැටුණා
• ක්‍රි.පූ. 108 දී Gojoseon අවසන් වුණා

ඊට පස්සේ හන් අධිරාජ්‍යය එහි පාලන ප්‍රදේශ හතරක් (한사군) පිහිටෙව්වා. ඒවායින් වඩාත්ම දිගු කාලයක් පැවතුණේ ලැක්ලැං (낙랑 / Nangnang). ඒත් අවසානයේ ක්‍රි.ව. 313 දී කොරියානු රාජධානියක් වූ Goguryeo එයත් අල්ලගත්තා. 💪

🌱 අවසානයක් නෙවෙයි, නව ආරම්භයක්

Gojoseon වැටුණත් එහි ජනතාව සහ සංස්කෘතිය නැති වුණේ නැහැ. ඒ භූමියේ අලුත් රාජ්‍ය ගොඩක් හැදුණා:

• බුයෝ (부여 / Buyeo)
• ගොගුර්යෝ (고구려 / Goguryeo)
• ඔක්ජෝ (옥저) සහ දොංයේ (동예)
• දකුණේ සම්හන් (삼한): මහන්, ජින්හන්, බියොන්හන්

මේවායින් තමයි පස්සේ කාලයේ කොරියාවේ ප්‍රසිද්ධ රාජධානි තුන බිහි වෙන්නේ. ඒ කතාව අපේ 2 වන කොටසින් 👑

12🇱🇰🇰🇷 ලංකාව සහ කොරියාව: ආරම්භක කතා දෙකක්

පුදුමයි නේද? 😮 රටවල් දෙකක්, කිලෝමීටර් දහස් ගණනක් දුරින්, ඒත් සතෙක් සම්බන්ධ වුණු ආරම්භයක්, පිටින් ආපු කණ්ඩායමක් සහ දේශීය ජනතාව එකතු වීම කියන අදහස් දෙකේම තියෙනවා.

13📚 මේ ලිපියේ කොරියානු වචන (ඉගෙන ගමු!)

💡 EPS-TOPIK විභාගයේ 곰, 호랑이, 마늘, 하늘 වගේ වචන එන්න පුළුවන්. තවත් වචන අපේ LankaKoreaHub දැනුම් පොත සහ කොරියානු-සිංහල ශබ්දකෝෂය තුළින් ඉගෙන ගන්න.

14❓ නිතර අසන ප්‍රශ්න (FAQ)

15✨ අවසාන වචනය

කොටියා අතහැරලා ගියා. වලසා ඉවසුවා. ඒ ඉවසීමෙන් තමයි කොරියානු ජාතිය උපන්නේ කියලා ඔවුන්ගේ කතාව කියනවා. 🐻

මේ කතාවේ පණිවිඩය සරලයි: ඉවසීම සහ අධිෂ්ඨානය තිබුණොත් ඕනම දෙයක් වෙනස් කරන්න පුළුවන්.

කොරියාවේ අමාරු වැඩ, ශීත කාලයේ සීතල, භාෂාවේ අමාරුව එක්ක ජීවත් වෙන ඔයාටත් මේ කතාව ගැලපෙනවා නේද? 💪 දවස් 100ක ගුහාවක් වගේ අමාරු කාලයක් ඔයාටත් ඇති. ඒත් ඉවසුවොත් ඔයාගේ ජීවිතයත් ලස්සනට වෙනස් වෙයි. 🇰🇷🤝🇱🇰

© Lanka Korea Hub (koreahub.lk). මෙම ලිපියේ අන්තර්ගතය පිටපත් කිරීම තහනම්.