Lanka Korea Hub ඔබේ Phone එකට Add කරගන්න
ඔබේ දුරකථනයේ බ්‍රවුසරයෙන් Lanka Korea Hub විවෘත කර Home Screen එකට එක් කරන්න.

අතීත කොරියාවේ නීතිරීති, සීමාවන් හා සමාජ විනය: අදටත් ජීවමාන සිරිත්

පාලනය සහ නීතිය — 3 වන කොටස 🙇📜

අතීත කොරියාවේ නීතිරීති, සීමාවන් හා සමාජ විනය: අදටත් ජීවමාන සිරිත්

01🌅 හැඳින්වීම

කොරියාවට ආපු මුල් දවස් වල ඔයාට මේ දේවල් අමුතු වගේ දැනුණාද? 🤔

  • 🎂 අලුතින් හම්බවුණු ගමන් කොරියානුවන් "වයස කීයද?" කියලා අහනවා
  • 🍺 වැඩිහිටියෙක් ඉස්සරහ මූණ හරවලා බොනවා
  • 🤲 දෙයක් දෙද්දී, ගද්දී අත් දෙකෙන්ම
  • 🍚 ලොක්කා කන්න පටන් ගන්නකම් කවුරුත් කන්නේ නැහැ
  • 🙇 වයසින් වැඩි අයට කතා කරද්දී වෙනම භාෂාවක් (존댓말)

මේ හැම සිරිතකම මුල් අවුරුදු සිය ගණනක් පැරණියි! 📜

කලින් ලිපි දෙකෙන් අපි රජයේ නීති ගැන කතා කළා. අද අපි කතා කරන්නේ සාමාන්‍ය ජනතාවගේ එදිනෙදා ජීවිතය පාලනය කළ සමාජ නීතිරීති, සීමාවන් සහ විනය ගැන. 🏡

😮 සමහර ඒවා අදටත් කොරියානු ජීවිතයේ කොටසක්. සමහර ඒවා අද අපිට පුදුමයක්!

02🙇 කොන්ෆියුෂියස් සදාචාරය: සමාජයේ "නීති පොත"

#7 ලිපියේ අපි දැක්කා Joseon රජය නව කොන්ෆියුෂියස් දර්ශනය රාජ්‍යයේ පදනම කළා කියලා. ඒ දර්ශනය සාමාන්‍ය ජනතාවගේ ජීවිතයටත් නීති හැදුවා.

🤝 සම්බන්ධතා පහ (오륜 / ඔර්යුන්)

සමාජයේ ප්‍රධාන සම්බන්ධතා 5ක් හැසිරිය යුතු ආකාරය:

#සම්බන්ධතාවකොරියානුතේරුම
1👨‍👦 පියා සහ පුතා부자유친ආදරය සහ සමීපකම
2👑 රජු සහ නිලධාරියා군신유의ධර්මිෂ්ඨකම සහ පක්ෂපාතීත්වය
3💑 සැමියා සහ බිරිඳ부부유별එකිනෙකාගේ කාර්යභාරයට ගෞරවය
4👴👦 වැඩිහිටියා සහ බාලයා장유유서පිළිවෙළ (වැඩිහිටියාට මුල් තැන)
5🤝 යාළුවන්붕우유신විශ්වාසය

🎂 장유유서 (ජංයුයුසෝ): "වයස කීයද?" කියන ප්‍රශ්නයේ රහස

4 වෙනි සම්බන්ධතාවය තමයි අද කොරියාවේ ඔයාට වැඩියෙන්ම දැනෙන එක! 😄

"වැඩිහිටියාට සහ බාලයාට පිළිවෙළක් තියෙනවා."

ඒ නිසා කොරියානුවන් අලුත් කෙනෙක් හම්බවුණාම වයස දැනගන්න ඕන. 🤔 ඇයි?

  • 🗣️ කතා කරන විදිහ (존댓말 ගෞරව භාෂාව හෝ 반말 සාමාන්‍ය භාෂාව) තීරණය වෙන්නේ වයස අනුව
  • 🍺 කවුද කාට වත් කරලා දෙන්නේ, කවුද මූණ හරවලා බොන්නේ කියලා තීරණය වෙන්නේ වයස අනුව
  • 👫 "형 (හ්යොං / අයියා)", "언니 (ඔන්නි / අක්කා)" කියලා කතා කරන්න

😮 එක අවුරුද්දක වෙනසක් වුණත් කොරියාවේ ලොකු දෙයක්!

💼 EPS සේවකයන්ට: කම්පැනියේ කොරියානු සගයන් ඔයාගෙන් වයස ඇහුවොත් අමනාප වෙන්න එපා. 😊 ඒක ඔයාට ගෞරව කරන්න ඕන විදිහ දැනගන්නයි! ඔයාට වඩා වයසින් වැඩි අයට "선배님" හෝ නම + "님" කියලා ගෞරවයෙන් කතා කරන්න.

📖 සම්ගං හේංසිල්දෝ (삼강행실도): චිත්‍ර වලින් සදාචාරය

1434 දී සෙජොං රජු "삼강행실도 (සම්ගං හේංසිල්දෝ)" කියන පොත ප්‍රකාශයට පත් කළා.

  • 📚 ආදර්ශවත් පුතුන්, පක්ෂපාතී නිලධාරීන්, ගුණවත් බිරින්දෑවරුන් ගැන කතා
  • 🎨 හැම කතාවකටම චිත්‍රයක්!

🤔 ඇයි චිත්‍ර? ඒ කාලේ බොහෝ ජනතාවට කියවන්න බැහැ (හන්ගුල් තාම හැදිලා නැහැ!). ඒ නිසා චිත්‍ර බලලා කතාව තේරුම් ගන්න පුළුවන් වෙන්න හැදුවා! 🎨 සෙජොං රජු අකුරු නොදන්නා අයටත් ඉගෙනීමේ අවස්ථාව දුන්නා. ❤️ (පස්සේ කාලෙක හන්ගුල් පරිවර්තන ත් එකතු කළා!)

03👨‍👩‍👦 පවුලේ නීතිරීති

🙏 효 (හ්යෝ): දෙමාපියන්ට ගෞරවය: ඉහළම ගුණය

පැරණි කොරියාවේ ඉහළම සදාචාරාත්මක ගුණය තමයි 효 (හ්යෝ / දෙමාපියන්ට ගෞරවය සහ උපස්ථානය). 🙏

💇 "ශරීරය දෙමාපියන්ගේ තෑග්ගක්"

පැරණි කොන්ෆියුෂියස් ඉගැන්වීමක් කිව්වා: "ඔබේ ශරීරය, කොණ්ඩය, සම පවා දෙමාපියන්ගෙන් ලැබුණු දේවල්. ඒවාට හානි නොකිරීම තමයි දෙමාපියන්ට ගෞරවයේ ආරම්භය." 🙏

ඒ නිසා:

  • 💇‍♂️ පිරිමින් කොණ්ඩය කපන්නේ නැහැ! කොණ්ඩය දිගට වවලා හිස මුදුනේ "상투 (සංතු)" කියන ගැටයක් බැඳලා, ඒ උඩ කළු තොප්පිය (갓) දැම්මා 🎩

✂️ කොණ්ඩය කැපීමේ නීතියට විරෝධය (1895)

1895 දී රජය (ජපන් බලපෑම යටතේ) පිරිමින්ගේ කොණ්ඩය කපන්න නීතියක් ගෙනාවා (단발령 / දන්බල්ර්යොං). 😱

රට පුරා ලොකු විරෝධයක් ආවා! 🔥 විද්වතෙක් වූ චෝයි ඉක්හ්යොන් (최익현) කිව්වා කියලා ප්‍රසිද්ධයි:

"මගේ බෙල්ල කපන්න පුළුවන්, ඒත් මගේ කොණ්ඩය කපන්න බැහැ!" ✊

😮 මේ නීතිය ධර්මිෂ්ඨ හමුදා (의병) නැගිටීම් වලට එක හේතුවක් වුණා! (#8 ලිපිය) එක කොණ්ඩයක් ගැන මෙච්චර ලොකු සටනක්... ඒ කාලයේ කොරියානුවන්ට ඒක ආගමික තරම් වැදගත් වුණා! 💇‍♂️

⚫ අවුරුදු තුනේ ශෝක කාලය (삼년상)

දෙමාපියෙක් මිය ගියාම, දරුවන් අවුරුදු 3ක් (ඇත්තටම මාස 27ක් පමණ) ශෝක කාලයක් ගත කළා. 😢

  • 🏠 සමහර පුතුන් දෙමාපියන්ගේ සොහොන ළඟම පැල්පතක අවුරුදු 3ක් ජීවත් වුණා! (시묘살이 / සිම්යෝසාලි)
  • 👔 රජයේ නිලධාරීන් පවා තනතුරෙන් ඉවත් වෙලා ශෝක කාලය ගත කළා!
  • 🍖 මස්, මත්පැන්, විනෝදාස්වාදය අත්හැරියා

🤔 ඇයි අවුරුදු 3ක්? කොන්ෆියුෂියස් ඉගැන්වීම අනුව: "ඔබ ඉපදුණාම දෙමාපියන් ඔබව අවුරුදු 3ක් තමන්ගේ උකුලේ තියාගෙන රැකබලා ගත්තා. ඒ නිසා ඔබත් අවුරුදු 3ක් ඔවුන් වෙනුවෙන් ශෝක වෙන්න ඕන." 🥹

🕯️ 제사 (ජේසා): මුතුන් මිත්තන්ට පූජා

මිය ගිය මුතුන් මිත්තන්ට ආහාර පූජා පවත්වන ජේසා (제사) චාරිත්‍රය Joseon යුගයේ ඉතා වැදගත් වුණා. 🕯️🍚

😮 අදටත් බොහෝ කොරියානු පවුල් චුසොක් (추석) සහ සෙයොල්ලාල් (설날 / චන්ද්‍ර අලුත් අවුරුද්ද) කාලයේ ජේසා පවත්වනවා!

🇱🇰 ලංකාවත් එක්ක සසඳමු: අපේ මළගිය ඥාතීන් වෙනුවෙන් දානය, පිංකම්, හත්දවසේ දානය, තුන්මාසේ දානය වගේ, කොරියාවේ ජේසා. 🙏 දෙරටේම මිය ගිය අය සිහි කිරීම ලොකු ගෞරවයක්!

04👩 කාන්තාවන්ට තිබූ සීමාවන්

මේක ඇත්තටම කියන්න ඕන කොටසක්. 🤔 #6 ලිපියේ අපි දැක්කා Goryeo කාලයේ කාන්තාවන්ට සාපේක්ෂව වැඩි නිදහසක් තිබුණා කියලා. ඒත් Joseon කාලයේ, විශේෂයෙන්ම 17 වන සියවසින් පස්සේ, කාන්තාවන්ට දැඩි සීමා ආවා. 😔

👫 "අවුරුදු 7න් පස්සේ ළඟ වාඩි වෙන්න එපා!"

ප්‍රසිද්ධ කියමනක්:

"남녀칠세부동석" = "පිරිමි ළමයි සහ ගැහැණු ළමයි අවුරුදු 7 වුණාට පස්සේ එකට වාඩි වෙන්න එපා." 😮
  • 🏠 ගෙදර පිරිමින්ගේ කොටස (사랑채) සහ කාන්තාවන්ගේ කොටස (안채) වෙන් කළා
  • 🚪 ප්‍රභූ පවුල් වල කාන්තාවන් බොහෝ විට ගෙදර ඇතුළේ කොටසේ ජීවත් වුණා

🧥 මුහුණ වසාගෙන ගමන් කිරීම

ප්‍රභූ පන්තියේ කාන්තාවන් එළියට යද්දී "장옷 (ජංඕත්)" කියන දිගු සළුවකින් හිස සහ මුහුණ වසාගත්තා. 🧥 සාමාන්‍ය ජනතාව අතර මෙය එච්චර දැඩිව තිබුණේ නැහැ.

💔 වැන්දඹුවන්ගේ නැවත විවාහය

  • 🚫 Joseon හි ප්‍රභූ පන්තියේ වැන්දඹුවන් නැවත විවාහ වුණොත්, ඇගේ පුතුන්ට රජයේ විභාගයට ලියන්න තහනම්! 😱
  • 🏛️ ස්වාමිපුරුෂයා මිය ගියාට පස්සේ තනිකඩව ජීවත් වූ කාන්තාවන්ට රජය "열녀문 (යොල්ල්යොමුන්)" කියන ගෞරව දොරටුවක් දුන්නා

📊 උරුමයේ වෙනස

කාලයදේපළ උරුමය
🏺 Goryeoපුතුන්ට සහ දියණියන්ට සමානව
🏯 මුල් Joseonතවමත් සාපේක්ෂව සමානව
🏯 පසු Joseon (17 සියවසින් පසු)වැඩිමහල් පුතාට වැඩිපුරම, දියණියන්ට ඉතා අඩුවෙන්

⚖️ සාධාරණ ඇගයීම

😔 මේ සීමාවන් නිසා කාන්තාවන්ට අධ්‍යාපනය, රැකියා, නිදහස අහිමි වුණා. ඒත් #10 ලිපියේ අපි දැක්කා සින් සාඉම්දං, කිම් මන්දොක්, හෝ නන්සොල්හොන් වගේ කාන්තාවන් මේ සීමාවන් මැද්දෙත් දීප්තිමත් වුණා! ✨💪

🇰🇷 අද: නූතන කොරියාවේ කාන්තාවන්ට නීතිමය වශයෙන් සමාන අයිතිවාසිකම් තියෙනවා. පවුලේ ප්‍රධානියා පිරිමියා විය යුතුයි කියපු පැරණි පවුල් ලියාපදිංචි ක්‍රමය (호주제) 2008 දී අහෝසි කළා. ඒත් සමානාත්මතාවය සඳහා කතිකාව අදටත් දිගටම යනවා.

05🎩 පන්තිය අනුව සීමාවන්

#7 ලිපියේ කතා කළ සමාජ පන්ති හතර අනුව එදිනෙදා ජීවිතයට පවා සීමා තිබුණා! 😮

🏠 ගෙදර ප්‍රමාණය: "කාමර 99"

😮 ගෙවල් වල ප්‍රමාණය පවා නීතියෙන් සීමා කළා!

  • 👑 කාමර 100ට වඩා (කොරියානු මිනුම "칸 / කන්" අනුව) ලොකු ගෙයක් තියෙන්න පුළුවන් වුණේ රජ මාළිගාවට විතරයි!
  • 🎩 ඒ නිසා පොහොසත්ම ප්‍රභූන්ට පවා උපරිම "කාමර 99" විතරයි!
  • 🏡 සාමාන්‍ය ජනතාවට ඊටත් වඩා ගොඩක් කුඩා ගෙවල් විතරයි
💡 අදටත් කොරියාවේ "99칸 집" (කාමර 99ක ගෙදර) කියන්නේ "ඉතා පොහොසත් ගෙදර" කියන තේරුමට පාවිච්චි කරනවා! 🏰😄

👘 ඇඳුම් වල පාට සහ ද්‍රව්‍ය

  • 🎨 සමහර පාට සහ සේද වගේ වටිනා රෙදි ඉහළ පන්තියට විතරයි
  • 👔 නිලධාරීන්ගේ ඇඳුම් වල පාට සහ ළයේ ලාංඡනය (흉배) අනුව තනතුර අඳුනගන්න පුළුවන් වුණා
  • 🐯 හමුදා නිලධාරීන්: කොටි ලාංඡන
  • 🦢 සිවිල් නිලධාරීන්: කොකුන් ලාංඡන

🤍 "සුදු ඇඳුම් ජාතිය" (백의민족)

😮 සාමාන්‍ය කොරියානු ජනතාව බොහෝ විට සුදු පාට ඇඳුම් ඇන්දා! ඒ නිසා කොරියානුවන්ට කියනවා "백의민족" (සුදු ඇඳුම් ජාතිය) කියලා. 🤍

🤔 ඇයි සුදු? පිරිසිදුකම, සරල බව, ශෝක චාරිත්‍ර නිසා... සහ පාට කරපු රෙදි මිල අධිකයි! 💸

06🌙 රාත්‍රී ඇඳිරි නීතිය සහ නගරයේ විනය

🔔 බොසින්ගක් සීනුව (보신각)

Joseon අගනුවර හන්යං (සෝල්) හි රාත්‍රී ඇඳිරි නීතියක් තිබුණා! 🌙

  • 🌆 රාත්‍රියේ: බොසින්ගක් (보신각) කුළුණේ ලොකු සීනුව 28 වතාවක් ගැහුවා. 🔔 නගර දොරටු වසා දැම්මා, ජනතාවට එළියට යන්න තහනම්!
  • 🌅 අලුයම: සීනුව 33 වතාවක් ගැහුවා. 🔔 දොරටු විවෘත කළා, ජනතාවට එළියට යන්න පුළුවන්!

🤔 ඇයි 28 සහ 33?

  • 28 = අහසේ නක්ෂත්‍ර 28 (පැරණි ආසියානු තාරකා විද්‍යාව)
  • 33 = බෞද්ධ විශ්වවිද්‍යාවේ "තව්තිසා දෙව්ලොව" (දෙවියන් 33 දෙනා)! ☸️🤯

😮 ඇඳිරි නීතිය කඩපු අයට දඬුවම් තිබුණා! 🪵

🎆 අදටත්: අලුත් අවුරුදු සීනුව!

🇰🇷 අදටත් හැම අවුරුද්දකම දෙසැම්බර් 31 මැදියම් රෑ, සෝල් ජොංනෝ (종로) හි බොසින්ගක් සීනුව 33 වතාවක් ගහලා අලුත් අවුරුද්ද පිළිගන්නවා! 🎉🔔 දස දහස් ගණනක් ජනතාව එකතු වෙනවා, රූපවාහිනියෙන් රට පුරාම විකාශනය කරනවා!

📍 සංචාරක ඉඟිය: ඔයා සෝල් වල ඉන්නවා නම් අලුත් අවුරුදු රාත්‍රියේ බොසින්ගක් සීනු නාදය බලන්න යන්න! 🎆 (ගොඩක් සෙනඟ, සීතලයි, ඒ නිසා උණුසුම් ඇඳුම් අඳින්න! ❄️🧥)
🇱🇰 ලංකාවත් එක්ක සසඳමු: අපේ පන්සල් වල සීනු නාදය සහ අලුත් අවුරුදු නැකැත් වෙලාවට ගහන රබන් සහ හේවිසි මතක් වෙනවා නේද? 🥁🔔

🚫 නූතන ඇඳිරි නීතියක් පවා!

😮 පුදුම කරුණ: නූතන දකුණු කොරියාවේත් 1945 සිට 1982 දක්වා රාත්‍රී ඇඳිරි නීතියක් (통행금지) තිබුණා! 🌙 1982 ජනවාරි වලදී තමයි ඒක අහෝසි කළේ. ඒ කියන්නේ අද 24 පැයම විවෘත සෝල්, අවුරුදු 45කට කලින් රෑට වහලා තිබුණා! 🏙️😮

07🤝 ගමේ සාමූහික නීති: ජනතාවගේ ස්වයං පාලනය

රජයේ නීති වලට අමතරව, ගම් වල ජනතාව තමන්ගේම නීති හදාගත්තා! 🏡

📜 향약 (හ්යංයක්): ගම් ගිවිසුම

향약 (හ්යංයක්) කියන්නේ ගමේ ජනතාව එකඟ වුණු සදාචාරාත්මක නීති. #10 ලිපියේ කතා කළ ඉ හ්වාං සහ ඉ ඉ වගේ විද්වතුන් මේවා ප්‍රචලිත කළා.

🌸 මූලික ප්‍රතිපත්ති හතර

#ප්‍රතිපත්තියකොරියානුතේරුම
1👍 හොඳ දේට දිරි දීම덕업상권හොඳ වැඩ කරන්න එකිනෙකාව දිරිමත් කරන්න
2✋ වැරදි නිවැරදි කිරීම과실상규වැරදි කරද්දී එකිනෙකාට අවවාද කරන්න
3🙇 ගෞරවයෙන් ගනුදෙනු예속상교ගෞරවයෙන් සහ ආචාරශීලීව එකිනෙකා සමඟ හැසිරෙන්න
4🤲 දුකේදී උදව් කිරීම환난상휼විපත්, ලෙඩ, මරණ වලදී එකිනෙකාට උදව් කරන්න

😍 4 වෙනි ප්‍රතිපත්තිය ගොඩක් ලස්සනයි! ගමේ කෙනෙකුගේ ගෙදර ගිනි ගත්තොත්, මරණයක් වුණොත්, ලෙඩක් හැදුණොත්, ගමේ හැමෝම එකතු වෙලා උදව් කළා! 🤲❤️

🌾 두레 (දුරේ) සහ 품앗이 (පුමාසි): එකට වැඩ කිරීම

🥁 두레 (දුරේ): ගමේ සාමූහික වැඩ කණ්ඩායම

වී පැළ සිටුවන සහ අස්වනු නෙළන කාලයේ, ගමේ පිරිමින් එකතු වෙලා කණ්ඩායමක් හදාගෙන ගමේ හැම කෙනෙක්ගේම කුඹුරු වල එකට වැඩ කළා! 🌾

  • 🥁 වැඩ කරද්දී බෙර, ගෝං වාදනය කරලා ගී කිව්වා (농악 / නොංආක් ගොවි සංගීතය)
  • 🚩 කණ්ඩායමේ කොඩියක් අරගෙන ගියා
  • 🍚 වැඩ ඉවර වුණාම එකට කෑම කාලා උත්සව කළා

🔄 품앗이 (පුමාසි): ශ්‍රම හුවමාරුව

품앗이 (පුමාසි) කියන්නේ "ඔයා අද මට උදව් කරනවා, මම හෙට ඔයාට උදව් කරනවා" කියන ක්‍රමය! 🔄🤝

🇱🇰 ලංකාවත් එක්ක සසඳමු: මේක හරියටම අපේ "අත්තම්" ක්‍රමය වගේ නේද?! 😮🌾 අපේ ගම් වල වී කපද්දී, ගෙයක් හදද්දී අසල්වැසියන් එකතු වෙලා අත්තම් වැඩ කළා වගේම, කොරියාවේ පුමාසි! 🤝🇱🇰🇰🇷

💰 계 (ගේ): ගමේ ඉතුරුම් සමිතිය

계 (ගේ) කියන්නේ කණ්ඩායමක් හැම මාසෙම නියමිත මුදලක් එකතු කරලා, වාරයෙන් වාරයට කණ්ඩායමේ එක් එක් කෙනාට මුළු මුදලම දෙන ක්‍රමය! 💰

😮 මේක අවුරුදු සිය ගණනක් පැරණි ක්‍රමයක්. අදටත් සමහර කොරියානුවන් මේක කරනවා!

🇱🇰 ලංකාවත් එක්ක සසඳමු: මේක හරියටම අපේ "සීට්ටු" ක්‍රමය! 💰😄 කොරියාවේ ලංකාවේ කට්ටියත් සීට්ටු දානවා නේද? අවුරුදු සිය ගණනකට කලින් කොරියාවේ ගම් වලත් මේකම කළා! 🤝
⚠️ ප්‍රවේශම් වෙන්න: සීට්ටු හෝ 계 දානවා නම් විශ්වාසවන්ත අය එක්ක විතරක් කරන්න. කොරියාවේ සහ ලංකාවේ දෙකේම සල්ලි අරගෙන පැනලා යන සිදුවීම් වෙලා තියෙනවා! 😟 ලොකු මුදල් නම් බැංකු ඉතුරුම් ගිණුමක් ආරක්ෂිතයි. 🏦

08📚 අධ්‍යාපනයේ විනය

🏫 서당 (සොදං): ගමේ පාසල

ගම් වල ළමයි ඉගෙන ගත්තේ 서당 (සොදං) කියන කුඩා ගම් පාසල් වල. 📚

  • 👴 ගුරුවරයාට කිව්වේ "훈장 (හුන්ජං)"
  • 📖 චීන අකුරු සහ කොන්ෆියුෂියස් ග්‍රන්ථ කටපාඩම් කළා
  • 🪵 පාඩම් කරලා නැත්නම්... කකුලේ කෙණ්ඩයට කුඩා කෝටුවකින් (회초리 / හෝචොරි) පහර! 😱

😮 පුදුම කරුණ: සමහර විට දෙමාපියන්ම ගුරුවරයාට කෝටු අරගෙන ගිහින් දුන්නා. "මගේ දරුවා හොඳට හදන්න!" කියලා! 😅

🍰 책거리 (චෙක්ගොරි): පොත ඉවර කළාම සාදය!

ළමයෙක් පොතක් සම්පූර්ණයෙන් ඉගෙන ගත්තම, දෙමාපියන් ගුරුවරයාට සහ යාළුවන්ට කෑම (rice cake / 떡) අරගෙන ගිහින් සාදයක් දුන්නා! 🎉🍡 ඒකට කියන්නේ 책거리 (චෙක්ගොරි).

😍 අදටත් කොරියාවේ සමහර පන්ති, පාසල් වල පාඨමාලාවක් ඉවර කළාම "책거리" සාදයක් තියනවා!

💼 ඔයාටත්: EPS-TOPIK පොත ඉවර කළාම ඔයාටම "책거리" සාදයක් දෙන්න! 🎉 රසම කෑමක් කන්න! 😄🍗

09🍽️ කෑම මේසයේ සහ එදිනෙදා විනය

මේ සිරිත් බොහොමයක් අදටත් කොරියාවේ ජීවමානයි! 😮 ඒ නිසා ඔයාට ගොඩක් ප්‍රයෝජනවත්:

✅ කරන්න❌ කරන්න එපා
🍚 වැඩිහිටියා කන්න පටන් ගන්නකම් බලන් ඉන්න🥢 බත් පිඟානේ කූරු (chopsticks) කෙළින් හිටවන්න එපා (ඒක මළවුන්ට පූජා කරන විදිහ!)
🍺 වැඩිහිටියෙක් ඉස්සරහ බොද්දී මූණ පැත්තට හරවන්න✍️ කෙනෙක්ගේ නම රතු තීන්තෙන් ලියන්න එපා (ඒක මිය ගිය අයගේ නම් ලියන විදිහ කියලා විශ්වාස කරනවා!)
🤲 දෙයක් දෙද්දී, ගද්දී අත් දෙකෙන්ම🍽️ කෑම පිඟාන අතට අරගෙන කන්න එපා (මේසය මත තියලා කන්න)
🙇 හමු වුණාම හිස නමා ආචාර කරන්න👆 එක ඇඟිල්ලකින් කෙනෙකුට කතා කරන්න එපා
🍶 වැඩිහිටියාට අත් දෙකෙන් මත්පැන් වත් කරන්න🚶 වැඩිහිටියෙකුට පිටුපාලා යන්න එපා
👞 කොරියානු ගෙදරකට ඇතුළු වෙද්දී සපත්තු ගලවන්න🗣️ වැඩිහිටියෙකුට 반말 (සාමාන්‍ය භාෂාව) කතා කරන්න එපා
💡 මේ හැම සිරිතකම මුල තියෙන්නේ අපි මේ ලිපියේ කතා කළ "장유유서" සහ "효" අදහස් වල! 🙇
🇱🇰 ලංකාවත් එක්ක සසඳමු: අපි දෙමාපියන්ට, ගුරුවරුන්ට, භික්ෂූන් වහන්සේලාට වැඳලා ගෞරව කරනවා වගේම, අපිත් වැඩිහිටියන් ඉස්සරහ කකුල් උඩ කකුල් දාගෙන ඉඳගන්නේ නැහැ, දකුණු අතින් දෙනවා. 🙏 ගෞරවයේ සංස්කෘතිය දෙරටේම ගැඹුරින් මුල් බැසගෙන තියෙනවා! ❤️

10⚖️ පැරණි සිරිත්: අද මොකද වුණේ?

පැරණි නීතිරීතිය🇰🇷 අද කොරියාවේ
🎂 වැඩිහිටියාට මුල් තැන (장유유서)✅ තාමත් ශක්තිමත්: ගෞරව භාෂාව, වයස ඇසීම
🙏 දෙමාපියන්ට ගෞරවය (효)✅ තාමත් වැදගත්, ඒත් ජීවන රටාව වෙනස් වෙලා
🕯️ මුතුන් මිත්තන්ට පූජා (제사)🟡 අඩු වෙමින්: සමහර පවුල් තවමත් කරනවා, සමහරු සරල කරලා
⚫ අවුරුදු 3ක ශෝක කාලය❌ නැහැ: දැන් සාමාන්‍යයෙන් දින 3ක අවමංගල්‍යයක්
💇‍♂️ කොණ්ඩය නොකැපීම❌ නැහැ: K-Pop හැයාර් ස්ටයිල් ලෝකයටම! 😄
👫 පිරිමි-ගැහැණු වෙන් කිරීම❌ නැහැ: නීතිමය සමානාත්මතාවය
💔 වැන්දඹු නැවත විවාහ තහනම❌ නැහැ: සම්පූර්ණයෙන්ම පුද්ගලික තීරණයක්
🌙 රාත්‍රී ඇඳිරි නීතිය❌ නැහැ: 1982 අහෝසි කළා. දැන් 24 පැයම විවෘත! 🌃
🤝 සාමූහික උදව් (향약, 두레)🟡 වෙනස් ස්වරූපයෙන්: ප්‍රජා සමිති, ස්වේච්ඡා සේවා
💰 계 (ඉතුරුම් සමිතිය)🟡 තවමත් පවතිනවා, ඒත් අඩුවෙන්

11📚 මේ ලිපියේ කොරියානු වචන (ඉගෙන ගමු!)

කොරියානුඋච්චාරණයසිංහල තේරුම
예절යේජොල්ආචාර විධි
어른ඕරුන්වැඩිහිටියා
나이නාඉවයස
존댓말ජොන්දේත්මාල්ගෞරව භාෂාව
반말බන්මාල්සාමාන්‍ය (අනියම්) භාෂාව
부모님බුමෝනිම්දෙමාපියන් (ගෞරවයෙන්)
이웃ඉඋත්අසල්වැසියා
함께හම්ක්කේඑකට
감사합니다ගම්සාහම්නිදාස්තූතියි
잘 먹겠습니다ජල් මොක්ගෙත්සුම්නිදා(කෑමට කලින්) හොඳින් කනවා / ස්තූතියි

💡 "잘 먹겠습니다" කියන්නේ කොරියාවේ කෑමට කලින් කියන වචන! 🍚 කම්පැනියේ ලොක්කා කෑම ගෙනාවම හෝ 회식 එකේදී මේක කිව්වොත්, කොරියානුවන් ඔයාට ගොඩක් කැමති වෙයි! 😍 කෑමෙන් පස්සේ "잘 먹었습니다" (හොඳින් කෑවා, ස්තූතියි) කියන්න! තවත් වචන අපේ LankaKoreaHub දැනුම් පොත සහ කොරියානු-සිංහල ශබ්දකෝෂය තුළින් ඉගෙන ගන්න.

12❓ නිතර අසන ප්‍රශ්න (FAQ)

ප්‍ර: කොරියානුවන් හමු වුණු ගමන් වයස අහන්නේ ඇයි?

උ: "장유유서" (වැඩිහිටියාට සහ බාලයාට පිළිවෙළක් තියෙනවා) කියන පැරණි කොන්ෆියුෂියස් අදහස නිසා. කතා කරන විදිහ සහ ගෞරවය වයස අනුව තීරණය වෙනවා.

ප්‍ර: 향약 (හ්යංයක්) කියන්නේ මොකක්ද?

උ: Joseon යුගයේ ගම් වල ජනතාව එකඟ වුණු සදාචාරාත්මක නීති. හොඳ වැඩ දිරිමත් කිරීම, වැරදි නිවැරදි කිරීම, ගෞරවය සහ විපත්වලදී එකිනෙකාට උදව් කිරීම.

ප්‍ර: 품앗이 (පුමාසි) කියන්නේ මොකක්ද?

උ: "අද ඔයා මට, හෙට මම ඔයාට" කියන ශ්‍රම හුවමාරු ක්‍රමය. ලංකාවේ "අත්තම්" ක්‍රමයට සමානයි.

ප්‍ර: බොසින්ගක් සීනුව 33 වතාවක් ගහන්නේ ඇයි?

උ: Joseon යුගයේ අලුයම නගර දොරටු විවෘත කරන සලකුණ. 33 කියන්නේ බෞද්ධ විශ්වවිද්‍යාවේ තව්තිසා දෙව්ලොව. අද අලුත් අවුරුදු රාත්‍රියේ ගහනවා.

ප්‍ර: කොරියාවේ නම රතු පාටින් ලියන්න එපා කියන්නේ ඇයි?

උ: ඉස්සර මිය ගිය අයගේ නම් රතු පාටින් ලිව්වා කියලා විශ්වාසයක් තියෙන නිසා. ජීවත් වෙන කෙනෙකුගේ නම රතු පාටින් ලිව්වොත් අසුබයි කියලා හිතනවා.

13✨ අවසාන වචනය

පැරණි කොරියාවේ සමාජ නීතිරීති දෙපැත්තක් තිබුණු කාසියක් වගේ: 🪙

😔 එක පැත්තක: කාන්තාවන්ට, පහළ පන්තියේ අයට දැඩි සීමාවන්, නිදහස අහිමි වීම...
😊 අනිත් පැත්තේ: වැඩිහිටියන්ට ගෞරවය, දෙමාපියන්ට ආදරය, අසල්වැසියාට උදව් කිරීම, එකට වැඩ කිරීම... ❤️

නූතන කොරියාව නරක සීමාවන් ඉවත් කරලා, හොඳ වටිනාකම් රැකගත්තා. 🌸 ඒ නිසා තමයි ලෝකයේ ඉහළම තාක්ෂණික රටක් වුණත්, කොරියාවේ ඔයාට තාමත් "잘 먹겠습니다" අහන්න ලැබෙන්නේ, වැඩිහිටියෙකුට බස් එකේ ආසනය දෙන තරුණයන් දකින්න ලැබෙන්නේ. 🚌🙇

ඔයා ලංකාවෙන් ගෙනාපු ගෞරවයේ සංස්කෘතිය කොරියාවේ ඔයාට ලොකු වාසියක්! 🇱🇰 වැඳීම වෙනුවට හිස නමන්න, "ආයුබෝවන්" වෙනුවට "안녕하세요" කියන්න... ඇතුළේ තියෙන ගෞරවය එකමයි! 🙏🇰🇷🤝🇱🇰

👈 කලින් ලිපිය: පාලන තන්ත්‍රයේ විනය සහ නීතිය: කොරියාවේ සාර්ථක සහ අසාර්ථක පාඩම්
👉 ඊළඟ ලිපිය: කොරියානු ඉතිහාසයේ රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති: රට ගොඩනැගූ තීරණ

© Lanka Korea Hub (koreahub.lk). මෙම ලිපියේ අන්තර්ගතය පිටපත් කිරීම තහනම්.